क्रेडिट कार्ड धारकांना RBI चा मोठा दिलासा; ३ दिवसांची सवलत!
मुंबई: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
क्रेडिट कार्ड वापरणाऱ्या देशातील करोडो ग्राहकांसाठी एक अत्यंत आनंदाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) क्रेडिट कार्ड पेमेंटच्या नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले असून, ग्राहकांना आता बिल भरण्यासाठी अतिरिक्त वेळ आणि कमी दंडाचा फायदा मिळणार आहे. नवीन नियमांनुसार, ठरलेल्या तारखेला बिल भरता आले नाही तरी ग्राहकांना घाबरण्याची गरज नाही, कारण आता अतिरिक्त ३ दिवसांचा अवधी मिळणार आहे.
काय आहे नवीन बदल?
अनेकदा तांत्रिक बिघाड, विसर पडणे किंवा इतर कारणांमुळे ग्राहक क्रेडिट कार्डची ‘ड्यू डेट’ (Due Date) चुकवतात. अशा वेळी बँकांकडून तातडीने मोठा दंड (Late Payment Charges) आणि व्याज आकारले जाते. मात्र, RBI च्या नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, आता बँकांना तातडीने दंड आकारता येणार नाही. बिल भरण्याची तारीख उलटून गेल्यानंतरही ग्राहकांना पुढील ३ दिवसांचा ‘ग्रेस पिरियड’ (Grace Period) मिळेल. या तीन दिवसांत जर बिल जमा केले, तर कोणताही दंड किंवा लेट पेमेंट चार्ज लावला जाणार नाही.
विलंब शुल्काबाबत मोठे निर्बंध
केवळ अतिरिक्त वेळच नाही, तर दंडाच्या रकमेबाबतही RBI ने बँकांना कडक सूचना दिल्या आहेत. अनेकदा लेट पेमेंट चार्ज म्हणून ग्राहकांकडून मोठी रक्कम वसूल केली जाते. आता हा दंड आकारताना तो थकबाकीच्या रकमेवर आधारित असावा आणि तो पारदर्शक असावा, असे सांगण्यात आले आहे. यामुळे ग्राहकांचे आर्थिक शोषण थांबणार आहे.
बँकांना रिपोर्टिंगचे नवे नियम
RBI ने स्पष्ट केले आहे की, जर एखाद्या ग्राहकाने या ३ दिवसांच्या सवलतीच्या कालावधीत बिल भरले, तर त्याचा परिणाम त्याच्या क्रेडिट स्कोरवर (CIBIL Score) होणार नाही. बँका अशा ग्राहकांना ‘डिफॉल्टर’ म्हणून क्रेडिट इन्फॉर्मेशन कंपन्यांना कळवू शकणार नाहीत. यामुळे ग्राहकांचा क्रेडिट रेकॉर्ड खराब होण्यापासून वाचणार आहे, जे भविष्यात कर्ज घेण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असते.
हा बदल का महत्त्वाचा आहे?
१. भारी दंडापासून मुक्ती: तांत्रिक अडचणींमुळे बिल भरण्यास एक दिवस उशीर झाला तरी ५०० ते १००० रुपयांपर्यंत दंड भरावा लागत होता, आता तो वाचेल.
२. क्रेडिट स्कोर सुरक्षित: एक-दोन दिवसांच्या उशिरामुळे सिबिल स्कोर कमी व्हायचा, आता ती भीती उरणार नाही.
३. पारदर्शकता: बँकांना आता ग्राहकांना त्यांच्या बिलिंग सायकल आणि दंडाबद्दल स्पष्ट माहिती द्यावी लागेल.
४. डिजिटल पेमेंटमधील अडचणी: अनेकदा इंटरनेट बँकिंग किंवा UPI मधून पैसे कट होतात पण बँकेला उशिरा मिळतात, अशा वेळी हे ३ दिवस खूप महत्त्वाचे ठरतील.
ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?
RBI ने ही सवलत दिली असली तरी, ग्राहकांनी जाणीवपूर्वक बिल उशिरा भरणे टाळावे. हा ३ दिवसांचा कालावधी केवळ आपत्कालीन स्थितीसाठी किंवा अनपेक्षित उशिरासाठी आहे. शेवटच्या क्षणी बिल भरताना तांत्रिक अडचण आल्यास हा नियम तुमच्यासाठी सुरक्षा कवच म्हणून काम करेल.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेचा हा निर्णय ग्राहककेंद्री असून यामुळे क्रेडिट कार्ड वापरणाऱ्यांमध्ये विश्वासाचे वातावरण निर्माण होईल. बँकांच्या मनमानी कारभाराला चाप बसणार असून सामान्य माणसाला आर्थिक शिस्त लावतानाच थोडी मोकळीकही मिळाली आहे.
