नीट पुनर्परीक्षा ‘या’ दिवशी होणार, NTA ची मोठी घोषणा!

मुंबई/दिल्ली: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

देशातील शासकीय व खाजगी वैद्यकीय महाविद्यालयांमधील MBBS, BDS आणि इतर वैद्यकीय पदवी अभ्यासक्रमांच्या प्रवेशासाठी घेण्यात येणारी ‘नीट यूजी २०२६’ (NEET UG 2026) परीक्षा आता रविवार, २१ जून २०२६ रोजी पुन्हा आयोजित केली जाईल, अशी घोषणा नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीने (NTA) केली आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्रालय आणि भारत सरकारच्या उच्चस्तरीय मंजुरीनंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. ३ मे रोजी झालेल्या मूळ परीक्षेदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पेपर फुटी आणि गैरप्रकार झाल्याचे समोर आल्यानंतर ही परीक्षा पूर्णपणे रद्द करण्यात आली होती. या धक्कादायक निर्णयानंतर देशभरात तीव्र असंतोष पसरला होता, ज्यावर पडदा टाकत एजन्सीने नवीन वेळापत्रक जाहीर केले आहे.

मूळ परीक्षा रद्द का करावी लागली?
३ मे २०२६ रोजी देशभरातील विविध केंद्रांवर नीट परीक्षा पार पडली होती. मात्र, परीक्षा सुरू होण्यापूर्वीच सोशल मीडिया आणि व्हॉट्सॲप ग्रुप्सवर ‘गेस पेपर’ आणि मूळ प्रश्नपत्रिकेचे काही भाग लीक झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला होता. राजस्थान पोलिसांच्या स्पेशल ऑपरेशन्स ग्रुप (SOG) आणि केंद्रीय तपास यंत्रणांनी केलेल्या प्राथमिक चौकशीत धक्कादायक माहिती समोर आली. मूळ प्रश्नपत्रिकेतील तब्बल १४० हून अधिक प्रश्न हुबेहूब लीक झालेल्या संशयास्पद कागदपत्रांशी जुळत असल्याचे तपासात उघड झाले. या संपूर्ण प्रकरणाची गंभीरता लक्षात घेऊन पारदर्शकता राखण्यासाठी आणि प्रामाणिक विद्यार्थ्यांचे नुकसान टाळण्यासाठी केंद्र सरकारने संपूर्ण परीक्षाच रद्द करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आणि या प्रकरणाचा तपास केंद्रीय अन्वेषण विभागाकडे (CBI) सोपवला.

विद्यार्थ्यांसाठी दिलासा: फी किंवा नवीन नोंदणीची गरज नाही
NTA चे महासंचालक अभिषेक सिंग यांनी स्पष्ट केले आहे की, विद्यार्थ्यांना या परीक्षेसाठी कोणतीही नवीन नोंदणी (Fresh Registration) करण्याची आवश्यकता नाही. मूळ परीक्षेसाठी अर्ज केलेले सर्व २२ लाख विद्यार्थी या पुनर्रपरीक्षेसाठी थेट पात्र असतील. याशिवाय, सर्वात मोठा दिलासा म्हणजे या परीक्षेसाठी उमेदवारांना कोणतेही अतिरिक्त शुल्क भरावे लागणार नाही. मूळ परीक्षेदरम्यान विद्यार्थ्यांनी भरलेली फी देखील काही अंशी रिफंड करण्याची प्रक्रिया अंतर्गत स्तरावर सुरू असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

हॉल तिकीट आणि परीक्षेची वेळ
केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, २१ जून रोजी होणाऱ्या या परीक्षेसाठीची नवीन प्रवेशपत्रे (Admit Cards) १४ जून २०२६ पर्यंत अधिकृत वेबसाईटवर प्रसिद्ध केली जातील. मूळ प्रवेशपत्रे या पुनर्रपरीक्षेसाठी ग्राह्य धरली जाणार नाहीत.

या परीक्षेच्या वेळेतही महत्त्वाचा बदल करण्यात आला आहे. आता ही परीक्षा दुपारी २:०० ते ५:१५ या वेळेत घेतली जाईल. विद्यार्थ्यांना हजेरी आणि इतर प्रशासकीय प्रक्रियेसाठी अतिरिक्त १५ मिनिटांचा वेळ मिळावा, म्हणून हा बदल करण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांना परीक्षा केंद्राचे शहर बदलण्यासाठी एक विशेष विंडो देखील उपलब्ध करून दिली जाऊ शकते.

सुरक्षेचे कडक नियम आणि परीक्षा पद्धतीत बदल
गेल्या काही वर्षांतील पेपर्स लीकच्या घटनांमुळे NTA च्या विश्वासार्हतेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते. त्यामुळे आगामी २१ जूनची परीक्षा अत्यंत कडक सुरक्षेत पार पडणार आहे. नवीन नियमांनुसार खालील उपाययोजना केल्या जाणार आहेत:

१. डिजिटल कूटबद्धीकरण (Digital Encryption): प्रश्नपत्रिका छापण्याच्या प्रक्रियेत आणि वितरणादरम्यान सुरक्षा वाढवण्यासाठी प्रश्नपत्रिका डिजिटल लॉक स्वरूपात पाठवल्या जातील.
२. जीपीएस ट्रॅकिंग (GPS Tracking): प्रश्नपत्रिका वाहून नेणाऱ्या वाहनांवर थेट जीपीएसद्वारे लक्ष ठेवले जाईल.
३. कडक तपासणी: परीक्षा केंद्रांवर बायोमेट्रिक पडताळणी आणि कडक शारीरिक तपासणी केली जाईल.

शिक्षणमंत्र्यांनी हेही स्पष्ट केले आहे की, एज्युकेशन माफियांचे जाळे उद्ध्वस्त करण्यासाठी आणि भविष्यात अशा घटना रोखण्यासाठी पुढील वर्षापासून (२०२७) नीट परीक्षा पूर्णपणे संगणक आधारित (CBT Mode) म्हणजेच ऑनलाईन पद्धतीने घेण्याचा मोठा धोरणात्मक निर्णय सरकारने घेतला आहे.

विद्यार्थ्यांमधील संभ्रम आणि पुढील वाटचाल
अचानक परीक्षा रद्द झाल्यामुळे आणि पुन्हा अभ्यास करावा लागत असल्यामुळे देशभरातील लाखो विद्यार्थ्यांमध्ये चिंतेचे आणि तणावाचे वातावरण होते. मात्र, आता निश्चित तारीख समोर आल्यामुळे कोचिंग क्लासेस आणि पालकांनी विद्यार्थ्यांना पुन्हा एकदा जोमाने तयारीला लागण्याचा सल्ला दिला आहे.

NTA ने अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकात विद्यार्थी आणि पालकांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी सोशल मीडियावरील कोणत्याही अफवांवर किंवा अनधिकृत माहितीवर विश्वास ठेवू नये. परीक्षेबाबतच्या सर्व अधिकृत अपडेट्ससाठी केवळ NTA NEET Official Website याच अधिकृत संकेतस्थळाचा वापर करावा.

वैद्यकीय प्रवेश प्रक्रिया विलंबाने सुरू होणार असली, तरी नवीन शैक्षणिक वर्ष वेळेत सुरू व्हावे यासाठी NTA युद्धपातळीवर काम करत आहे. २१ जून रोजी होणाऱ्या या परीक्षेचा निकाल जून अखेरपर्यंत किंवा जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात जाहीर होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.