मॅट्रिमोनियल फ्रॉड: ८९ लाखांचा गंडा घालणारा आदर्श म्हात्रे जेरबंद..!!

मुंबई/ठाणे : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

लग्न जमवणाऱ्या मॅट्रिमोनियल वेबसाईटवरून जोडीदार शोधत असाल, तर सावधान! सुशिक्षित आणि उच्चपदस्थ असल्याचे भासवून तरुणींची आर्थिक फसवणूक करणाऱ्या टोळ्या सक्रिय झाल्या आहेत. नवी मुंबई पोलिसांनी नुकतेच आदर्श प्रशांत म्हात्रे (३४) नावाच्या एका भामट्याला अटक केली असून, त्याने ‘इस्रो’ (ISRO) आणि ‘पीडब्लूडी’ (PWD) सारख्या प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये मोठे अधिकारी असल्याचे सांगून तब्बल ८९ लाख रुपयांहून अधिक गंडा घातल्याचे समोर आले आहे. अशीच एक घटना ठाण्यातही उघडकीस आली असून, तेथे एका सिरीयल फ्रॉडस्टरने तरुणीची १४.३६ लाख रुपयांना फसवणूक केली होती.

इस्रोचा बनावट अधिकारी बनून घातला ८९ लाखांचा दरोडा
नवी मुंबईतील एका महिला डॉक्टरने पोलिसांत तक्रार दिल्यानंतर आदर्श म्हात्रे याचे कारनामे उघड झाले. आदर्श हा मूळचा पनवेल परिसरातील रहिवासी असून तो ‘शादी डॉट कॉम’ आणि ‘भारत मॅट्रिमोनियल’ यांसारख्या प्लॅटफॉर्मवर आपली बनावट प्रोफाईल तयार करायचा. तो स्वतःला भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेत (ISRO) शास्त्रज्ञ किंवा सार्वजनिक बांधकाम विभागात (PWD) क्लास-वन अधिकारी असल्याचे सांगायचा.

त्याचा पेहराव, बोलण्याची ढब आणि सोबत असलेली बनावट ओळखपत्रे यामुळे कोणालाही शंका येत नसे. प्रामुख्याने इंजिनिअर, डॉक्टर आणि आयटी क्षेत्रात काम करणाऱ्या उच्चशिक्षित महिलांना तो आपले लक्ष्य बनवत असे. लग्न ठरल्याचा बनाव करून विश्वास संपादन केल्यानंतर, तो घरासाठी कर्ज, कौटुंबिक अडचण किंवा व्यवसायातील तातडीची गरज असल्याचे सांगून महिलांकडून लाखो रुपये उकळायचा. आतापर्यंत त्याने अनेक महिलांकडून सुमारे ८९ लाख रुपये उकळल्याचे तपासात निष्पन्न झाले आहे.

ठाण्यातील ‘सिरीयल फ्रॉडस्टर’चा प्रताप
अशीच एक समांतर घटना ठाणे परिसरातून समोर आली होती. जानेवारी २०२२ मध्ये ठाणे पोलिसांनी एका सराईत गुन्हेगाराला अटक केली होती, ज्याने मॅट्रिमोनियल साईटच्या माध्यमातून एका महिलेची १४.३६ लाख रुपयांची फसवणूक केली होती. हा भामटा स्वतःला मोठ्या कंपनीत मॅनेजर असल्याचे सांगायचा. मैत्री वाढल्यानंतर तो वेगवेगळ्या बहाण्यांनी पैसे मागायचा आणि एकदा पैसे मिळाले की आपला मोबाईल नंबर आणि प्रोफाईल डिलीट करून गायब व्हायचा.

फसवणुकीची कार्यपद्धती (Modus Operandi):
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हे भामटे खालीलप्रमाणे जाळे विणतात:
१. आकर्षक प्रोफाईल: हे गुन्हेगार महागड्या गाड्या, अलिशान कार्यालये आणि ब्रँडेड कपड्यांमधील फोटो वापरून आपली प्रोफाईल अतिशय प्रभावी बनवतात.
२. भावनिक जाळे: एकदा संपर्क झाला की, ते समोरच्या व्यक्तीशी अतिशय सभ्यपणे बोलून लग्नाचे स्वप्न दाखवतात आणि भावनिक गुंतवणूक करतात.
३. तातडीच्या पैशांची मागणी: ‘आई आजारी आहे’, ‘बँक खाते गोठवले आहे’ किंवा ‘मोठ्या गुंतवणुकीसाठी थोड्या पैशांची गरज आहे’ अशी कारणे देऊन ते पैसे उकळतात.
४. ओळखपत्रांचा वापर: विश्वास बसवण्यासाठी ते बनावट नियुक्ती पत्रे (Appointment Letters) आणि ओळखपत्रे दाखवतात.

कशी घ्यावी काळजी?
नवी मुंबई आणि ठाणे पोलिसांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे की:
मॅट्रिमोनियल साईट्सवरील माहितीची स्वतःहून पडताळणी करा.
संबंधित व्यक्ती ज्या कार्यालयात काम करते, तिथे चौकशी करा.
प्रत्यक्ष भेटल्याशिवाय आणि कुटुंबाची माहिती घेतल्याशिवाय कोणाशीही आर्थिक व्यवहार करू नका.
जर कोणी लग्नाआधी पैशांची मागणी करत असेल, तर त्वरित पोलिसांशी संपर्क साधा.
मॅट्रिमोनियल प्लॅटफॉर्म हे केवळ प्राथमिक माहितीसाठी आहेत, त्यावर डोळे झाकून विश्वास ठेवणे धोक्याचे ठरू शकते. आदर्श म्हात्रे सारखे भामटे तुमच्या विश्वासाचा गैरफायदा घेण्यासाठी टपलेले असतात. त्यामुळे ‘शुभमंगल’ सावधानतेनेच झालेले बरे.

पीडितांचे मानसिक खच्चीकरण आणि सामाजिक परिणाम
केवळ आर्थिक फसवणूक हाच या गुन्ह्याचा पैलू नाही, तर सुशिक्षित आणि कर्तबगार महिलांचे होणारे मानसिक खच्चीकरण ही अधिक गंभीर बाब आहे. इंजिनिअर, डॉक्टर किंवा आयटी प्रोफेशनल असणाऱ्या या महिला जेव्हा लग्नासारख्या पवित्र नात्यात फसवल्या जातात, तेव्हा त्यांचा समाजावरील आणि नात्यांवरील विश्वास उडतो. आरोपी आदर्श म्हात्रे हा या मानसिकतेचाच फायदा घेत असे. “मी मोठ्या पदावर आहे, माझे स्टेटस जपले पाहिजे,” असे सांगून तो महिलांना भावनिकदृष्ट्या आपल्या जाळ्यात अडकवत असे. अनेकदा सामाजिक प्रतिष्ठेपोटी पीडित महिला तक्रार करण्यासाठी पुढे येत नाहीत, याच गोष्टीचा फायदा असे भामटे वर्षानुवर्षे घेत राहतात.

सायबर गुन्ह्यांचे वाढते जाळे आणि पोलिसांसमोरील आव्हाने
नवी मुंबई आणि ठाणे हे आयटी हब आणि सुशिक्षित लोकांचे शहर असल्याने सायबर गुन्हेगार या भागाला सर्वाधिक पसंती देतात. मॅट्रिमोनियल साइट्सवर ‘व्हेरिफाईड प्रोफाईल’चा टॅग मिळवण्यासाठी हे गुन्हेगार चोरीची कागदपत्रे वापरतात. पोलिसांसमोर मोठे आव्हान हे असते की, हे भामटे वारंवार आपली ‘डिजिटल ओळख’ (Digital Identity) बदलत असतात. आदर्श म्हात्रेच्या बाबतीतही, त्याने एकाच वेळी अनेक नावांनी वावरल्याचे तपासात स्पष्ट झाले आहे. तांत्रिक तपासात आयपी ॲड्रेस (IP Address) ट्रेस करणे कठीण जावे यासाठी हे भामटे ‘व्हर्च्युअल प्रायव्हेट नेटवर्क’ (VPN) चा वापर करण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही.