३ वर्षे मोबाईलचा त्याग, १८ तास अभ्यास; वाचा IAS नेहाची यशोगाथा..!!

मुंबई/नवी दिल्ली: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

आजच्या आधुनिक युगात जिथे तासनतास मोबाईल आणि सोशल मीडियाशिवाय राहणे अशक्य वाटते, तिथे एका तरुणीने चक्क तीन वर्षे मोबाईलचा त्याग करून यशाला गवसणी घातली आहे. नेहा ब्यादवाल ही केवळ एक IAS अधिकारी नाही, तर ती आज देशातील लाखो यूपीएससी (UPSC) परीक्षार्थींसाठी आशेचा एक मोठा किरण बनली आहे. तिच्या यशाची कथा सिद्ध करते की, जर मनाशी पक्का निर्धार केला, तर संकटांवर मात करून इतिहास घडवता येतो.

कौटुंबिक पार्श्वभूमी आणि शिक्षण (जीवन परिचय)
नेहा ब्यादवाल यांचा जन्म राजस्थानमधील एका साध्या आणि सुशिक्षित कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील बाबूलाल ब्यादवाल हे स्वतः सरकारी सेवेत असून त्यांनी नेहाला नेहमीच शिक्षणासाठी प्रोत्साहन दिले. लहानपणापासूनच नेहा अभ्यासात अत्यंत हुशार होती. शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर तिने उच्च शिक्षणावर लक्ष केंद्रित केले. तिच्या कुटुंबात शिक्षणाचे महत्त्व आधीपासूनच होते, परंतु नेहाने प्रशासकीय सेवेत जाण्याचे स्वप्न उराशी बाळगले होते.

तिचे प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर तिने स्पर्धा परीक्षेची तयारी सुरू केली. एका मध्यमवर्गीय कुटुंबातून येणाऱ्या नेहासाठी दिल्लीसारख्या शहरात राहून अभ्यास करणे हे एक मोठे आव्हान होते, पण तिच्या जिद्दीपुढे कोणतीही अडचण टिकली नाही. सुरुवातीला तिला वाटले होते की केवळ कोचिंग क्लास लावून यश मिळेल, परंतु पहिल्या तीन प्रयत्नातील अपयशाने तिला जमिनीवर आणले.

अपयशातून घेतलेला धडा
नेहाने जेव्हा पहिल्यांदा यूपीएससीची परीक्षा दिली, तेव्हा तिला जाणवले की ही परीक्षा केवळ ज्ञानाची नाही, तर तुमच्या संयमाची आणि एकाग्रतेची आहे. सलग तीन वेळा अपयश आल्यावर अनेक लोक खचून जातात, पण नेहाने खचून न जाता आपल्या अभ्यासाच्या पद्धतीत बदल केला. तिने हे मान्य केले की, इंटरनेट आणि सोशल मीडियामुळे तिचा बराच वेळ वाया जात आहे.

तिचा हा ‘जीवन परिचय’ केवळ एका यशस्वी अधिकार्याचा नसून, एका अशा विद्यार्थिनीचा आहे जिने आपल्या चुका सुधारण्यासाठी स्वतःला जगापासून पूर्णपणे तोडले. घरापासून दूर राहून, सण-उत्सव विसरून तिने केवळ एका ध्येयावर लक्ष केंद्रित केले. तिची ही एकाग्रता इतकी होती की, तिच्या कुटुंबातील सदस्यांनाही तिच्याशी संपर्क साधण्यासाठी तिच्या रूम पार्टनरची किंवा घरमालकाची मदत घ्यावी लागत असे.

धाडसी निर्णय: मोबाईल आणि सोशल मीडियापासून फारकत
नेहाचा यूपीएससीचा प्रवास सोपा नव्हता. सुरुवातीच्या तीन प्रयत्नांमध्ये अपयश आल्यानंतर तिने स्वतःच्या कमतरतांचे आत्मपरीक्षण केले. तिला जाणवले की, अभ्यासातील एकाग्रता भंग होण्यासाठी डिजिटल आकर्षणे कारणीभूत ठरत आहेत. त्यानंतर तिने एक असा निर्णय घेतला जो ऐकायला आजही अनेकांना अशक्य वाटतो. तिने घराबाहेर पाऊल टाकण्यापूर्वी आणि अभ्यासाला बसण्यापूर्वी आपला मोबाईल पूर्णपणे बाजूला ठेवला. तब्बल तीन वर्षे नेहाने मोबाईल आणि कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा वापर केला नाही.

दिवसाचे १८ तास आणि पुस्तकांशी मैत्री
मोबाईल सोडल्यानंतर नेहाने स्वतःला एका खोलीत बंद करून घेतले. कोणतेही बाह्य आकर्षण नाही, ना कोणाचे फोन कॉल्स, ना व्हॉट्सअ‍ॅपचे मेसेजेस. तिचा संपूर्ण दिवस फक्त जुन्या नोट्स, प्रमाणित पुस्तकं आणि पेपर प्रॅक्टिस (Test Series) यांच्याभोवती फिरत होता. पहाटेपासून रात्री उशिरापर्यंत ती तब्बल १७ ते १८ तास कठोर परिश्रम करत असे. इंटरनेटवर अवलंबून राहण्याऐवजी तिने पारंपारिक पद्धतीने पुस्तकातून ज्ञान मिळवण्यावर अधिक भर दिला.

२०२१ मध्ये स्वप्नपूर्ती
अखेर २०२१ मध्ये तिची ही तपश्चर्या फळाला आली. आपल्या चौथ्या प्रयत्नात नेहाने देशातील सर्वात कठीण मानली जाणारी यूपीएससी नागरी सेवा परीक्षा उत्तीर्ण केली. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखत मिळून तिने एकूण ९६० गुण मिळवले. ऑल इंडिया रँक ५६९ मिळवत तिने प्रशासकीय सेवेत (IAS) आपले स्थान निश्चित केले.

तरुणांसाठी यशाचा मंत्र
नेव्हा ब्यादवाल हिच्या प्रवासातून आजच्या पिढीला एक महत्त्वाचा धडा मिळतो. आजच्या काळात अनेक विद्यार्थी अभ्यासापेक्षा ऑनलाइन माहिती गोळा करण्यात जास्त वेळ वाया घालवतात. मात्र, नेहाने दाखवून दिले की, “शुद्ध जिद्द आणि प्रचंड एकाग्रता असेल तर डिजिटल साधनांशिवायही यश मिळवता येते.” तिच्या मते, यूपीएससी सारख्या परीक्षांसाठी अभ्यासाची खोली आणि सातत्य हे कोणत्याही इंटरनेटवरील माहितीपेक्षा अधिक महत्त्वाचे आहे.