NCERT पुस्तकातून मराठा नकाशा गायब; कल्पनाराजे भोसले संतप्त.!

मुंबई/सातारा : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

एनसीईआरटीने (NCERT) इयत्ता आठवीच्या इतिहासाच्या पाठ्यपुस्तकातून मराठा साम्राज्याचा नकाशा वगळल्याचा धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे. या निर्णयामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात संतापाची लाट उसळली असून, शिवप्रेमी आणि इतिहासकारांनी केंद्र सरकार आणि शिक्षण मंडळावर कडक शब्दांत टीका केली आहे. या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या वंशज आणि सातारा घराण्याच्या राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी आपली तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. “इतिहासाचे हे विकृतीकरण म्हणजे येणाऱ्या पिढीसाठी धोक्याची घंटा आहे,” अशा शब्दांत त्यांनी आपला उद्वेग व्यक्त केला.

नेमके प्रकरण काय?
एनसीईआरटीच्या आठवीच्या वर्गासाठी असलेल्या ‘अवर पास्ट्स-३’ (Our Pasts-III) या पुस्तकातून मराठा साम्राज्याचा विस्तार दर्शवणारा नकाशा हटवण्यात आल्याचे निदर्शनास आले आहे. यापूर्वीच्या आवृत्तीमध्ये मराठा साम्राज्याचा पराक्रम आणि विस्तार स्पष्टपणे दाखवण्यात आला होता. मात्र, नवीन अभ्यासक्रमात या महत्त्वाच्या भागाला कात्री लावण्यात आली आहे. भारताच्या निर्मितीमध्ये आणि परकीय आक्रमकांना थोपवण्यात मराठ्यांचे योगदान मोलाचे असताना, तेच इतिहासातून पुसण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा आरोप केला जात आहे.

राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांची भूमिका
या वादावर बोलताना राजमाता कल्पनाराजे भोसले म्हणाल्या की, “मराठा साम्राज्य हे केवळ महाराष्ट्रापुरते मर्यादित नव्हते, तर ते अटकेपार पसरलेले हिंदवी स्वराज्य होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पेरलेल्या या स्वराज्याच्या बीजाचा वटवृक्ष पेशव्यांच्या काळात संपूर्ण भारतभर झाला होता. असा वैभवशाली इतिहास पाठ्यपुस्तकातून वगळणे ही अत्यंत दुर्दैवी बाब आहे. ही केवळ एक तांत्रिक चूक नसून, जाणीवपूर्वक इतिहासाचे महत्त्व कमी करण्याचा प्रयत्न वाटत आहे.”

त्यांनी पुढे नमूद केले की, “जर आपल्या मुलांना मराठा साम्राज्याच्या शौर्याची आणि विस्ताराची माहितीच मिळाली नाही, तर त्यांच्या मनात राष्ट्राभिमान कसा जागृत होईल? हा प्रकार म्हणजे देशाच्या गौरवशाली इतिहासाशी केलेली प्रतारणा आहे. ही एक प्रकारची धोक्याची घंटा असून पालकांनी आणि समाजाने याकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे.”राज्यभरातून संतप्त प्रतिक्रिया
या निर्णयाचा निषेध करण्यासाठी विविध संघटना रस्त्यावर उतरल्या आहेत. सोशल मीडियावर #JusticeForMarathaHistory सारखे हॅशटॅग ट्रेंड होत आहेत. इतिहासकारांच्या मते, पानिपतचे युद्ध असो किंवा दिल्लीवरील मराठ्यांचे वर्चस्व, हा इतिहास भारतीय अस्मितेचा भाग आहे. तो वगळल्यामुळे विद्यार्थ्यांचे नुकसान होणार आहे. “मुघलांच्या इतिहासाचे उदात्तीकरण करताना मराठ्यांच्या दैदिप्यमान इतिहासाला दुय्यम स्थान का दिले जात आहे?” असा सवाल शिवप्रेमींकडून विचारला जात आहे.

शासकीय पातळीवर हालचालींची अपेक्षा
या मुद्द्यावरून राजकीय वातावरणही तापण्याची चिन्हे आहेत. राजमाता कल्पनाराजे भोसले यांनी केंद्र सरकारने आणि शिक्षण मंत्रालयाने या प्रकरणात तातडीने हस्तक्षेप करून ही चूक दुरुस्त करावी, अशी मागणी केली आहे. महाराष्ट्रातील खासदारांनी हा प्रश्न संसदेत उपस्थित करावा आणि सुधारित नकाशा पुन्हा पुस्तकात समाविष्ट करण्यासाठी प्रयत्न करावेत, असे आवाहनही त्यांनी केले आहे.

एकूणच, मराठा साम्राज्याचा नकाशा वगळल्याच्या मुद्द्याने आता मोठे वळण घेतले असून, एनसीईआरटी यावर काय स्पष्टीकरण देते आणि हा नकाशा पुन्हा समाविष्ट केला जातो का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.