जिवंत मुलीचाच केला अंत्यविधी! प्रेमविवाह केल्याने कुटुंब संतापले
मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
मुलगी आपल्या मर्जीने जगू शकते, तर आम्हीही तिच्याशिवाय जगू शकतो. आजपासून आमची मुलगी आमच्यासाठी कायदेशीर आणि सामाजिकदृष्ट्या मृत झाली आहे..” हे काळीज पिळवटून टाकणारे शब्द आहेत एका हताश आणि संतापलेल्या पित्याचे. मध्य प्रदेशातील उज्जैन जिल्ह्यातून एक अत्यंत धक्कादायक आणि सामाजिक व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी घटना समोर आली आहे. येथे एका विसाव्या शतकातील आधुनिक युगातही, आंतरजातीय प्रेमविवाह (Intercaste Marriage) केल्याच्या रागातून एका कुटुंबाने आपल्या जिवंत मुलीला मृत मानून तिचा प्रतीकात्मक अंत्यविधी केला. समाज आणि नातेवाइकांच्या उपस्थितीत मुलीच्या फोटोची अंत्ययात्रा काढण्यात आली, तिचे श्राद्ध घालण्यात आले आणि तिच्याशी असलेले सर्व नाते कायमचे संपवल्याची घोषणा करण्यात आली.
मिळालेल्या माहितीनुसार, ही घटना उज्जैनच्या भैरवगड पोलीस ठाण्याच्या अंतर्गत येणाऱ्या एका गावाची आहे. येथील एका उच्चवर्णीय कुटुंबातील तरुण मुलीचे दुसऱ्या जातीतील एका तरुणासोबत गेल्या काही काळापासून प्रेमसंबंध होते. दोघांनाही लग्न करायचे होते, मात्र कुटुंबाचा या आंतरजातीय विवाहाला तीव्र विरोध होता. कुटुंबीयांनी मुलीला अनेकदा समजवण्याचा प्रयत्न केला, मात्र ती आपल्या निर्णयावर ठाम होती.काही दिवसांपूर्वी मुलीने घरच्यांचा विरोध झुगारून घरातून निघून जात आपल्या प्रियकरासोबत कायदेशीररीत्या प्रेमविवाह केला. मुलगी बेपत्ता झाल्यानंतर कुटुंबीयांनी पोलिसांत धाव घेतली होती. मात्र, जेव्हा पोलिसांनी मुलीचा शोध घेतला, तेव्हा तिने आपण प्रौढ असून स्वतःच्या मर्जीने, कायदेशीर मार्गाने लग्न केले असल्याचे पोलिसांना सांगितले. तिने आपल्या पतीसोबत राहण्याची इच्छा व्यक्त केल्यामुळे पोलिसांनीही तिला तिच्या पतीसोबत पाठवून दिले.
मुलीच्या या निर्णयामुळे समाजात आपली बदनामी झाली आणि कौटुंबिक प्रतिष्ठेला धक्का बसला, अशी भावना तिच्या कुटुंबीयांच्या मनात निर्माण झाली. अत्यंत संतापलेल्या आणि दुःखी झालेल्या वडिलांनी आणि इतर सदस्यांनी एक धक्कादायक निर्णय घेतला. त्यांनी मुलीला जिवंतपणीच मृत घोषित केले.हिंदू धर्मातील अंत्यसंस्काराच्या सर्व चालीरीतींनुसार त्यांनी मुलीचा प्रतीकात्मक अंत्यविधी करण्याचे ठरवले. यासाठी गावातील समाजबांधव आणि जवळच्या नातेवाइकांना बोलावण्यात आले. मुलीच्या एका मोठ्या फोटोला हार घालण्यात आला. त्यानंतर एखाद्या मृत व्यक्तीप्रमाणेच तिची गावातून प्रतीकात्मक अंत्ययात्रा (Funeral Procession) काढण्यात आली. स्मशानभूमीसारख्या ठिकाणी नेऊन किंवा गावाबाहेर जमा झालेल्या गर्दीसमोर मंत्रोच्चाराच्या घोषात तिच्या फोटोला मुखाग्नी देण्यात आला, म्हणजेच तिचा फोटो जाळण्यात आला.
केवळ अंत्यविधी करूनच हे कुटुंब थांबले नाही. त्यांनी मुलीचे ‘पिंडदान’ आणि ‘श्राद्ध’ देखील घातले. अंत्यसंस्काराचे सर्व विधी पूर्ण झाल्यानंतर, कुटुंबप्रमुखांनी उपस्थित समाज आणि नातेवाइकांच्या समोर जाहीर केले की, “आजपासून या मुलीशी आमचा कोणताही संबंध नाही. ती आमच्यासाठी आजच मरण पावली आहे. भविष्यात तिने आमच्याकडे कोणत्याही हक्काची अपेक्षा ठेवू नये आणि समाजानेही तिला आमच्या कुटुंबाचा भाग मानू नये.” या विधीनंतर प्रथेप्रमाणे उपस्थितांसाठी भोजनाचा (अन्नदान) कार्यक्रमही आयोजित करण्यात आला होता.
या अजब आणि अघोरी अंत्यविधीचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर समाजात दोन गट पडले आहेत.
1. पहिला गट (पालकांच्या बाजूने): काहींच्या मते, ज्या पालकांनी जन्म दिला, लहानाचे मोठे केले, त्यांच्या भावनांचा आणि प्रतिष्ठेचा विचार न करता मुलीने घेतलेला निर्णय चुकीचा होता. त्यामुळे हताश झालेल्या पालकांनी हे पाऊल उचलणे स्वाभाविक आहे.
2. दुसरा गट (मुलीच्या बाजूने): आधुनिक विचारसरणीच्या लोकांच्या मते, ही अत्यंत मागासलेली आणि क्रूर प्रथा आहे. जात आणि खोट्या प्रतिष्ठेसाठी (Honor) पोटच्या गोळ्याला जिवंतपणी मृत मानणे हे अमानवीय आहे. कायदेतज्ज्ञांच्या मते, दोन सज्ञान व्यक्तींना स्वतःच्या मर्जीने जोडीदार निवडण्याचा पूर्ण अधिकार देशाचे संविधान देते.
या संपूर्ण प्रकरणाची माहिती आता स्थानिक पोलिसांपर्यंत पोहोचली असून, कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये म्हणून पोलीस या घटनेवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत. या घटनेने पुन्हा एकदा ग्रामीण भागातील ‘ऑनर’ आणि जातीय मानसिकतेचे विदारक रूप समोर आणले आहे.
