५ राज्यांत निवडणुकीचा शंखनाद! पश्चिम बंगालमध्ये ८ टप्प्यांत रणसंग्राम; २ मे रोजी फैसला..!!

मुंबई/नवी दिल्ली: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

“विधानसभा निवडणूक २०२६ कार्यक्रम”

भारतीय लोकशाहीचा सर्वात मोठा उत्सव मानल्या जाणाऱ्या विधानसभा निवडणुकांचा बिगुल अखेर वाजला आहे. केंद्रीय निवडणूक आयोगाने आज एक महत्त्वपूर्ण पत्रकार परिषद घेऊन पश्चिम बंगाल, तामिळनाडू, केरळ, आसाम आणि केंद्रशासित प्रदेश पुद्दुचेरी या ५ राज्यांमधील विधानसभा निवडणुकांचे सविस्तर वेळापत्रक जाहीर केले. या पाचही राज्यांमध्ये मिळून एकूण ८२४ विधानसभा मतदारसंघांसाठी मतदान होणार असून, सुमारे १८.६ कोटी मतदार आपल्या मतदानाचा हक्क बजावतील.

निवडणूक आयोगाच्या या घोषणेसोबतच संबंधित राज्यांमध्ये आजपासूनच ‘आदर्श आचारसंहिता’ लागू झाली असून राजकीय हालचालींना वेग आला आहे. या पाच राज्यांच्या निवडणुकांकडे देशाच्या राजकारणाची ‘उपांत्य फेरी’ म्हणून पाहिले जात असून, याचे निकाल आगामी राष्ट्रीय राजकारणाची दिशा ठरवणारे असतील.

सर्वात जास्त राजकीय उष्णता पश्चिम बंगालमध्ये पाहायला मिळत आहे. २९४ जागा असलेल्या या राज्यात निवडणूक आयोगाने सुरक्षेच्या कारणास्तव आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा विचार करून तब्बल ८ टप्प्यांत मतदान घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. येथे मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेसला (TMC) रोखण्यासाठी भारतीय जनता पक्षाने आपली संपूर्ण शक्ती पणाला लावली आहे. ‘जय श्रीराम’ विरुद्ध ‘खेला होबे’ अशा घोषणांनी बंगालचे रणांगण सध्या गाजत असून घुसखोरी, भ्रष्टाचार आणि स्थानिक अस्मिता हे मुद्दे येथे अत्यंत कळीचे ठरणार आहेत. ममता बॅनर्जी आपली सत्ता राखणार की भाजप परिवर्तनाची लाट आणणार, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.

दुसरीकडे, ईशान्येतील महत्त्वाचे प्रवेशद्वार मानल्या जाणाऱ्या आसाममध्ये १२६ जागांसाठी ३ टप्प्यांत मतदान पार पडणार आहे. आसाममध्ये सत्ताधारी भाजपसमोर काँग्रेस आणि एआईयूडीएफ (AIUDF) यांच्या महाआघाडीचे मोठे आव्हान आहे. येथे ‘सीएए’ (CAA) आणि एनआरसी (NRC) या मुद्द्यांवरून मोठे राजकीय ध्रुवीकरण पाहायला मिळत असून, चहाच्या मळ्यातील कामगारांचे प्रश्न आणि स्थानिक वांशिक अस्मितेचे मुद्दे निकालात महत्त्वाची भूमिका बजावतील अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. आसाममधील सत्ता राखणे हे भाजपसाठी प्रतिष्ठेचे बनले आहे.

दक्षिण भारतातील राज्यांचा विचार करता तामिळनाडू (२३४ जागा), केरळ (१४० जागा) आणि पुद्दुचेरी (३० जागा) या तिन्ही ठिकाणी निवडणूक आयोगाने ६ एप्रिल रोजी एकाच टप्प्यात मतदान घेण्याचे निश्चित केले आहे. तामिळनाडूमध्ये जयललिता आणि करुणानिधी या दोन दिग्गज नेत्यांच्या निधनानंतरची ही पहिलीच मोठी विधानसभा निवडणूक असल्याने ती अत्यंत महत्त्वाची आहे. येथे द्रमुक (DMK) आणि सत्ताधारी अण्णा द्रमुक (AIADMK) यांच्यात थेट संघर्ष आहे. केरळमध्ये दर पाच वर्षांनी सत्ता बदलण्याची परंपरा असून, सध्याच्या डाव्या आघाडीला (LDF) रोखून पुन्हा सत्ता मिळवण्यासाठी काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील ‘यूडीएफ’ (UDF) पूर्ण ताकदीनिशी मैदानात उतरली आहे.

कोरोना महामारीच्या पार्श्वभूमीवर निवडणूक आयोगाने या निवडणुकांसाठी विशेष तयारी केली आहे. मतदानाची वेळ १ तासाने वाढवण्यात आली असून, सोशल डिस्टन्सिंग राखण्यासाठी मतदान केंद्रांची संख्या ३० टक्क्यांनी वाढवण्यात आली आहे. प्रत्येक मतदान केंद्रावर सॅनिटायझर, थर्मल स्कॅनिंग आणि मास्क अनिवार्य असेल. सर्व ५ राज्यांची मतमोजणी एकाच दिवशी म्हणजेच २ मे २०२६ रोजी होणार आहे. या निवडणुकांचे निकाल केवळ राज्यांची सत्ताच ठरवणार नाहीत, तर आगामी काळात केंद्र सरकार आणि विरोधी पक्षांच्या रणनीतीवरही मोठा परिणाम करतील. २ मे रोजी जेव्हा ईव्हीएममधून कौल बाहेर पडेल, तेव्हाच स्पष्ट होईल की जनतेने कुणाच्या विकासाच्या दाव्यांवर शिक्कामोर्तब केले आहे.

निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, पाचही राज्यांतील मतदानाच्या तारखा आणि टप्पे खालीलप्रमाणे आहेत:

१. पश्चिम बंगाल (२९४ जागा – ८ टप्पे)
सर्वात जास्त काळ चालणारी प्रक्रिया बंगालमध्ये असेल:
पहिला टप्पा: २७ मार्च
दुसरा टप्पा: १ एप्रिल
तिसरा टप्पा: ६ एप्रिल
चौथा टप्पा: १० एप्रिल
पाचवा टप्पा: १७ एप्रिल
सहावा टप्पा: २२ एप्रिल
सातवा टप्पा: २६ एप्रिल
आठवा टप्पा: २९ एप्रिल

२. आसाम (१२६ जागा – ३ टप्पे)
पहिला टप्पा: २७ मार्च (४७ जागा)
दुसरा टप्पा: १ एप्रिल (३९ जागा)
तिसरा टप्पा: ६ एप्रिल (४० जागा)

३. तामिळनाडू, केरळ आणि पुद्दुचेरी (एकाच टप्प्यात)
दक्षिण भारतातील या तिन्ही ठिकाणी ६ एप्रिल २०२६ रोजी एकाच दिवशी मतदान होईल:
तामिळनाडू: २३४ जागा
केरळ: १४० जागा
पुद्दुचेरी: ३० जागा
महत्त्वाची नोंद:

निकालाची तारीख आणि राजकीय परिणाम
पाचही राज्यांची मतमोजणी एकाच दिवशी म्हणजेच २ मे २०२६ रोजी होणार आहे. या निवडणुकांना २० वर्षांनंतरच्या देशाच्या राजकारणाची ‘उपांत्य फेरी’ (Semi-final) म्हणून पाहिले जात आहे. या निवडणुकांचे निकाल केवळ राज्यांची सत्ताच ठरवणार नाहीत, तर आगामी काळात केंद्र सरकार आणि विरोधी पक्षांच्या राष्ट्रीय राजकारणाची दिशाही निश्चित करतील. २ मे रोजी दुपारी १२ वाजेपर्यंत संपूर्ण देशाचे चित्र स्पष्ट होईल की जनतेने कुणाच्या विकासाच्या दाव्यांवर आणि आश्वासनांवर शिक्कामोर्तब केले आहे.