१९ हजार ३०० रुपयांसाठी बहिणीचा सांगाडा खांद्यावर घेऊन गाठली बँक..!!

मुंबई/ओडिशा: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

डिजिटल इंडिया आणि प्रगत प्रशासनाच्या गप्पा मारणाऱ्या यंत्रणेचा अमानवीय चेहरा ओडिशातील केओंझर जिल्ह्यात उघड झाला आहे. एका गरिबाची हतबलता आणि बँकेच्या नियमांचा जाच इतका पराकोटीला पोहोचला की, एका हतबल भावाला आपल्या मृत बहिणीच्या खात्यातील अवघ्या १९ हजार रुपयांसाठी तिचा सांगाडा चक्क बँकेत घेऊन यावा लागला. ही घटना केवळ धक्कादायक नसून मानवी संवेदना बोथट झाल्याचे जिवंत उदाहरण आहे.

काय आहे नेमके प्रकरण?
केओंझर जिल्ह्यातील एका दुर्गम ग्रामीण भागात राहणारा जितू मुंडा हा आदिवासी तरुण सध्या चर्चेचा आणि सहानुभूतीचा विषय ठरला आहे. जितूची बहीण काही काळापूर्वी मरण पावली होती. तिच्या बँक खात्यात साधारण १९,३०० रुपये जमा होते. गरिबीने ग्रासलेल्या जितूसाठी ही रक्कम खूप मोठी होती. हे पैसे काढण्यासाठी त्याने अनेकवेळा बँकेचे उंबरठे झिजवले. मात्र, प्रत्येक वेळी त्याला नियमांचे कारण सांगून माघारी धाडले गेले.

बँकेचा जाचक नियम आणि जितूची हतबलता
बँकेच्या अधिकाऱ्यांनी जितूला स्पष्ट सांगितले होते की, पैसे काढायचे असतील तर खातेदार (बहीण) हजर पाहिजे किंवा तिचे अधिकृत मृत्यू प्रमाणपत्र आणि वारसदार असल्याचे कागदपत्र (Legal Heir Certificate) सादर करावे लागेल. जितू हा अशिक्षित आणि दुर्गम भागात राहणारा असल्याने त्याला या कायदेशीर प्रक्रियेची माहिती नव्हती. कागदपत्रे मिळवण्यासाठी लागणारा वेळ आणि सरकारी कार्यालयातील भ्रष्टाचार यामुळे तो आधीच मेटाकुटीला आला होता.

सांगाडा घेऊन ३ किलोमीटरचा प्रवास
बँकेने वारंवार खातेदाराच्या पुराव्याची मागणी केल्याने, संतापलेल्या आणि हतबल झालेल्या जितूने टोकाचे पाऊल उचलले. त्याने आपल्या बहिणीचा पुरलेला सांगाडा बाहेर काढला आणि तो खांद्यावर घेऊन ३ किलोमीटरची पायपीट करत थेट बँक गाठली. “माझी बहीण मेली आहे, हा तिचा पुरावा पहा आणि आता तरी मला पैसे द्या,” असा आक्रोश त्याने बँकेसमोर केला. ही भयानक दृश्यं पाहून बँक परिसरात एकच खळबळ उडाली.

प्रशासकीय संवेदना हरवली आहे का?
या घटनेमुळे स्थानिकांमध्ये तीव्र संताप व्यक्त होत आहे. दुर्गम भागातील आदिवासी बांधवांसाठी नियम लवचिक का केले जात नाहीत? एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूची खातरजमा करण्यासाठी बँकेचे अधिकारी स्थानिक सरपंचांची मदत घेऊ शकले असते किंवा स्वतः पडताळणी करू शकले असते. मात्र, माणुसकीपेक्षा कागदपत्रांना महत्त्व दिल्याने एका मृतदेहाची अशी विटंबना होण्याची वेळ आली.

पोलिसांचा हस्तक्षेप आणि मदतीचे आश्वासन
हा प्रकार सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर स्थानिक प्रशासनाचे डोळे उघडले. पोलिसांनी या प्रकरणात हस्तक्षेप करून जितूची समजूत काढली. या प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेता, पोलिसांनी मानवी दृष्टिकोनातून हे प्रकरण सोडवण्याचे आणि जितूला त्याचे हक्काचे पैसे मिळवून देण्याचे आश्वासन दिले आहे. तसेच जितूला आर्थिक मदत करण्याबाबतही जिल्हा प्रशासनाकडे मागणी करण्यात आली आहे.

केओंझरमधील ही घटना म्हणजे आधुनिक भारताच्या चेहऱ्यावरील काळी मोहोर आहे. बँकेच्या कर्मचाऱ्यांनी थोडी जरी संवेदनशीलता दाखवली असती, तर जितूवर ही वेळ आली नसती. ग्रामीण भागातील बँकिंग आणि सरकारी सेवांमध्ये ‘माणुसकी’ हा शब्द हरवत चालला आहे की काय, असा प्रश्न आता सर्वसामान्य नागरिक विचारत आहेत. या प्रकरणातील दोषींवर कारवाई होणार की केवळ आश्वासनांची खैरात केली जाणार, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.