महाराष्ट्रात उन्हाचा हाहाकार; नागपुरात उष्मघाताने १५ जणांचा मृत्यू..!!

मुंबई/नागपूर: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

संपूर्ण महाराष्ट्र सध्या भीषण उष्णतेच्या लाटेत होरपळून निघत आहे. सूर्याचा पारा दिवसेंदिवस नवनवीन उच्चांक गाठत असून, वाढत्या तापमानाचा थेट परिणाम नागरिकांच्या आरोग्यावर होऊ लागला आहे. राज्याची उपराजधानी असलेल्या नागपूरमध्ये गेल्या काही दिवसांत उष्मघाताने (Heatstroke) १५ जणांचा मृत्यू झाल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण राज्यात खळबळ उडाली असून प्रशासन हाय अलर्टवर आले आहे.

विदर्भात तापमानाचा उच्चांक
विदर्भात सध्या उन्हाचा तडाखा सर्वाधिक जाणवत आहे. नागपूरसह अकोला, चंद्रपूर आणि वर्धा या जिल्ह्यांमध्ये तापमान ४४ ते ४६ अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान स्थिरावले आहे. नागपूरमध्ये वाढत्या उष्णतेमुळे दुपारी १२ ते ५ या वेळेत रस्ते ओस पडू लागले आहेत. उन्हामुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होणे (Dehydration) आणि चक्कर येणे यांसारख्या तक्रारी घेऊन रुग्णालयात येणाऱ्या रुग्णांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे.

१५ जणांचा मृत्यू, मृतांमध्ये मजुरांचा समावेश अधिक
मिळालेल्या माहितीनुसार, नागपूरमध्ये उष्मघाताने दगावलेल्या १५ व्यक्तींपैकी बहुतांश लोक हे रोजंदारीवर काम करणारे मजूर, सुरक्षा रक्षक आणि वयोवृद्ध नागरिक आहेत. उन्हात काम केल्यामुळे शरीराचे तापमान अचानक वाढल्याने त्यांना हृदयविकाराचा झटका किंवा मेंदूत रक्तस्त्राव झाल्याचे वैद्यकीय अहवालात म्हटले आहे. स्थानिक रुग्णालयांनी आता उष्मघाताच्या रुग्णांसाठी स्वतंत्र वॉर्ड तयार केले आहेत.

आरोग्य विभागाचा इशारा आणि खबरदारी
वाढत्या मृत्यूंच्या पार्श्वभूमीवर आरोग्य विभागाने नागरिकांसाठी विशेष नियमावली (Advisory) जाहीर केली आहे. डॉक्टरांच्या मते, उष्मघाताची लक्षणे ओळखून त्वरित उपचार घेणे गरजेचे आहे.

लक्षणे: प्रचंड ताप, घाम न येणे, डोकेदुखी, उलट्या होणे, त्वचा कोरडी पडणे आणि शुद्ध हरपणे.
काय करावे: शक्यतो दुपारी घराबाहेर पडणे टाळावे. बाहेर जावे लागल्यास छत्री, टोपी आणि सुती कपड्यांचा वापर करावा. सतत पाणी, लिंबू सरबत किंवा ताक पीत राहावे.

राज्याच्या इतर भागातही ‘यलो अलर्ट’
केवळ विदर्भच नाही, तर मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातही उष्णतेची तीव्र लाट आहे. जळगाव, छत्रपती संभाजीनगर आणि सोलापूर या शहरांमध्येही पारा ४३ अंशांच्या पुढे गेला आहे. हवामान विभागाने पुढील ४८ तासांसाठी अनेक जिल्ह्यांमध्ये ‘यलो अलर्ट’ जारी केला असून उष्णतेची लाट कायम राहण्याचा अंदाज वर्तवला आहे.

प्रशासनाकडून उपाययोजना
वाढत्या उष्णतेमुळे अनेक जिल्ह्यांमध्ये शाळांच्या वेळा बदलण्यात आल्या आहेत. कामाच्या ठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची आणि सावलीची सोय करण्याचे निर्देश मालकांना देण्यात आले आहेत. रस्त्यांवरील फिरत्या विक्रेत्यांसाठी आणि पादचाऱ्यांसाठी सामाजिक संस्थांच्या मदतीने ठिकठिकाणी पाणपोई सुरू करण्यात येत आहेत.

वाढते तापमान आणि निसर्गाचा इशारा
पर्यावरणातील बदल आणि वाढते शहरीकरण यामुळे तापमानात ही भयावह वाढ होत असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. झाडांची कत्तल आणि सिमेंटच्या जंगलांमुळे शहरांमधील उष्णता बाहेर पडू शकत नाही, परिणामी रात्रीचे तापमानही सरासरीपेक्षा जास्त राहत आहे.
नागरिकांनी स्वतःची आणि आपल्या कुटुंबाची काळजी घेणे गरजेचे आहे. उन्हाचा हा प्रकोप पुढील काही दिवस असाच राहण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करणे हेच सध्यातरी सुरक्षिततेचे साधन आहे.