नागपुरात हळहळ! कर्तव्य बजावून आलेल्या API चे टोकाचे पाऊल
मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
दिवसभराचे कर्तव्य बजावल्यानंतर घरी परतले, कुटुंबीयांसोबत जेवण केले आणि त्यानंतर काही वेळातच नागपूर पोलीस दलातील एका सहाय्यक पोलीस निरीक्षकाने (API) आपल्या राहत्या घरी टोकाचे पाऊल उचलल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. या दुर्दैवी घटनेमुळे नागपूर पोलीस दलासह संपूर्ण परिसरात मोठी खळबळ उडाली असून हळहळ व्यक्त केली जात आहे.
मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, संबंधित सहाय्यक पोलीस निरीक्षक हे नागपूर पोलीस दलात कार्यरत होते. घटनेच्या दिवशी त्यांनी आपले दैनिंदिन कर्तव्य नेहमीप्रमाणे पार पाडले. पोलीस ठाण्यातील सहकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, त्यांच्या वागण्यात कोणताही बदल जाणवला नव्हता. कर्तव्य संपवून ते रात्री आपल्या घरी परतले आणि कुटुंबीयांसोबत वेळ घालवला.मात्र, रात्री उशिरा त्यांनी अनपेक्षितपणे जीवन संपवण्याचा निर्णय घेतला. कुटुंबीयांच्या ही बाब लक्षात येताच त्यांनी तातडीने मदत मागितली, परंतु दुर्दैवाने त्यांचा जीव वाचवता आला नाही.
एका कर्तव्यदक्ष अधिकाऱ्याने अचानक असे पाऊल का उचलले, याचे कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. घटनास्थळाचा पंचनामा करण्यात आला असून पोलीस सर्व अंगांनी तपास करत आहेत. कामाचा ताण, वैयक्तिक समस्या किंवा इतर काही कारणांमुळे नैराश्य आले होते का, याचा शोध नागपूर पोलीस घेत आहेत. वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी घटनास्थळी भेट देऊन तपासाचे आदेश दिले आहेत.
संबंधित सहाय्यक पोलीस निरीक्षक (API) हे आपल्या मनमिळाऊ आणि कर्तव्यदक्ष स्वभावासाठी ओळखले जात होते. पोलीस ठाण्यातील गुन्ह्यांची उकल करण्यात आणि कायदा व सुव्यवस्था राखण्यात त्यांचा नेहमीच सक्रिय सहभाग असायचा. घटनेच्या काही तास आधीपर्यंत त्यांनी सहकाऱ्यांसोबत नेहमीप्रमाणे संवाद साधला होता, त्यामुळे त्यांनी घेतलेल्या या टोकाच्या निर्णयावर सहकाऱ्यांचा आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचा विश्वास बसत नाहीये. “एका चांगल्या आणि हुशार अधिकाऱ्याला आम्ही गमावले आहे,” अशा भावना त्यांच्या सहकाऱ्यांनी व्यक्त केल्या आहेत.
घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक पोलीस ठाण्याचे पथक आणि गुन्हे शाखेचे अधिकारी तातडीने त्यांच्या निवासस्थानी पोहोचले. प्राथमिक तपासानुसार, घटनास्थळावरून कोणतीही चिठ्ठी (Suicide Note) सापडलेली नाही. त्यामुळे मृत्यूचे नेमके कारण शोधण्यासाठी पोलिसांनी त्यांचा मोबाईल फोन, लॅपटॉप आणि वैयक्तिक डायरी जप्त केली आहे. तांत्रिक विश्लेषण आणि कॉल डिटेल्स (CDR) च्या माध्यमातून मृत्यूच्या आधी त्यांचे कोणासोबत बोलणे झाले होते का, याचा शोध घेतला जात आहे. तसेच कौटुंबिक वातावरण किंवा इतर काही गुप्त कारणे यामागे आहेत का, याची चौकशी करण्यासाठी कुटुंबीयांचे जबाब नोंदवण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
या दुर्दैवी घटनेमुळे पोलीस प्रशासनातील ‘स्ट्रेस मॅनेजमेंट’ (तणाव व्यवस्थापन) या विषयावर पुन्हा एकदा गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. सण-उत्सव, व्हीआयपी बंदोबस्त, गुन्ह्यांचा वाढता आलेख आणि १२ ते १४ तासांची सलग ड्युटी यामुळे पोलिसांना स्वतःच्या आरोग्यासाठी आणि कुटुंबासाठी वेळ देता येत नाही. या सततच्या मानसिक आणि शारीरिक ताणामुळे अनेकदा नैराश्य (Depression) येण्याचा धोका असतो. पोलीस दलात वेळोवेळी समुपदेशन (Counseling) सत्रे घेतली जात असली, तरीही तळागाळातील कर्मचाऱ्यांपर्यंत मानसिक आरोग्य सेवा आणि आधार पोहोचवणे किती गरजेचे आहे, हे या घटनेवरून पुन्हा अधोरेखित झाले आहे.
या घटनेमुळे पोलीस दलातील तणावाच्या व्यवस्थापनाचा विषय पुन्हा चर्चेत आला आहे. सततच्या ड्युटीमुळे आणि कामाच्या स्वरूपामुळे पोलिसांवर मोठा मानसिक भार असतो. अशा परिस्थितीत मानसिक आरोग्याकडे लक्ष देणे आणि वेळेवर संवाद साधणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.
