BMC नालेसफाई २०२६: मीठी नदीतील गाळ उपसण्याचे काम युद्धपातळीवर..!!

मुंबई: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

मुंबईत पावसाळ्यात पाणी साचण्याची समस्या उद्भवू नये यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने कंबर कसली आहे. अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (प्रकल्प) श्री. अभिजीत बांगर यांनी आज पूर्व उपनगरातील मीठी नदीच्या तीनही पॅकेजेससह विविध ठिकाणच्या नालेसफाई (डिसिल्टिंग) कामांची प्रत्यक्ष पाहणी केली. यावेळी त्यांनी कामाचा वेग वाढवण्याचे निर्देश देत, कामात हलगर्जीपणा करणाऱ्या कंत्राटदार आणि अधिकाऱ्यांवर कडक कारवाई करण्याचा इशारा दिला आहे.

मीठी नदीवर विशेष लक्ष
मुंबईची जीवनवाहिनी समजल्या जाणाऱ्या मीठी नदीच्या स्वच्छतेसाठी पालिकेने विशेष नियोजन केले आहे. मीठी नदी प्रकल्पांतर्गत एकूण तीन पॅकेजेसमध्ये पाच महत्त्वाच्या ठिकाणी गाळ काढण्याचे काम सध्या युद्धपातळीवर सुरू आहे. श्री. बांगर यांनी या पाचही ठिकाणच्या कामाचा आढावा घेतला. नदीपात्रातील गाळ पूर्णपणे काढून पाण्याची वहनक्षमता वाढवणे, हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे.

कामात पारदर्शकता: नागरिकांसाठी ‘डॅशबोर्ड’ उपलब्ध होणार
नालेसफाईच्या कामात पारदर्शकता राहावी आणि नागरिकांना आपल्या परिसरातील कामाची माहिती मिळावी, यासाठी श्री. बांगर यांनी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. उपसलेला गाळ आणि सफाईच्या प्रगतीची माहिती एका डिजिटल डॅशबोर्डवर उपलब्ध करून देण्याचे आदेश त्यांनी दिले आहेत. यामुळे कोणत्या भागात नालेसफाई कधी सुरू होणार आणि कधी संपणार, याची माहिती रहिवाशांना घरबसल्या मिळेल.

दैनंदिन उद्दिष्ट आणि कडक देखरेख
अतिरिक्त आयुक्तांनी स्पष्ट केले की, केवळ कागदावर नियोजन न करता प्रत्येक नाल्यासाठी ‘दैनंदिन कार्य लक्ष्य’ (Daily Target) निश्चित केले जावे. पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी सर्व नाल्यांमधील गाळ उपसला जाईल, याची खात्री करण्यासाठी अभियंत्यांची उपस्थिती अनिवार्य करण्यात आली आहे.

“नालेसफाईच्या वेळी संबंधित अभियंत्यांनी प्रत्यक्ष जागेवर उपस्थित राहून देखरेख करणे बंधनकारक आहे. जर कामात कोणतीही अनियमितता किंवा कुप्रथा आढळली, तर कंत्राटदारासोबतच संबंधित जबाबदार अधिकाऱ्यांवरही कठोर कारवाई केली जाईल,” असे खडे बोल श्री. बांगर यांनी सुनावले.

कचरा रोखण्यासाठी ‘ट्रॅश बूम’ यंत्रणा
नाल्यांमधील तरंगता कचरा आणि प्लास्टिक थेट समुद्रात जाऊन प्रदूषण वाढवू नये, यासाठी पालिकेने आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचे ठरवले आहे. जिथे शक्य आहे तिथे ‘कचरा बूम’ (Trash Boom) यंत्रणा बसवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. यामुळे नाल्यातील कचरा एका जागी अडवला जाईल आणि तो सहजपणे बाहेर काढता येईल.

पूरग्रस्त भागांवर विशेष लक्ष
मुंबईतील ज्या भागात दरवर्षी पाणी साचते (Flooding Spots), अशा ठिकाणांसाठी विशेष कृती आराखडा तयार करण्यास सांगण्यात आले आहे. त्या भागातील नाल्यांची सफाई अधिक सखोल आणि वेळेत पूर्ण करण्यावर भर दिला जाणार आहे. केवळ मोठे नालेच नव्हे, तर शहर आणि उपनगरातील लहान नाल्यांचीही (Minor Drains) सफाई समांतरपणे सुरू करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
या पाहणी दौऱ्यावेळी मुख्य अभियंता (पर्जन्य जलवाहिन्या) श्रीमती कल्पना राउल, उपमुख्य अभियंता श्री. संजय इंगळे यांच्यासह पालिकेचे इतर वरिष्ठ अधिकारी आणि अभियंता उपस्थित होते. मुंबईकरांचा पावसाळा सुखकर व्हावा, यासाठी पालिकेची संपूर्ण यंत्रणा आता ‘ॲक्शन मोड’मध्ये आली आहे.

पावसाळा पूर्व तयारीचे काटेकोर नियोजन
मुंबई महानगरपालिकेने यंदा नालेसफाईच्या कामात कोणतीही कसर न सोडण्याचे ठरवले आहे. दरवर्षी पावसाळ्यात सखल भागात पाणी साचल्यामुळे जनजीवन विस्कळीत होते. हे टाळण्यासाठी ‘मायक्रो प्लॅनिंग’वर भर देण्यात येत आहे. श्री. बांगर यांनी स्पष्ट केले की, केवळ गाळ काढणे पुरेसे नाही, तर तो गाळ तात्काळ तिथून वाहून नेणे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे. उपसलेला गाळ नाल्याच्या काठावरच पडून राहिल्यास, पहिल्याच पावसात तो पुन्हा नाल्यात जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे गाळ वाहून नेणाऱ्या गाड्यांची संख्या वाढवण्याचे आणि त्यांच्या फेऱ्यांचे ‘जीपीएस’ (GPS) द्वारे ट्रॅकिंग करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

नागरिकांचा सहभाग आणि जनजागृती
केवळ प्रशासकीय प्रयत्नांनी मुंबई पूरमुक्त होऊ शकत नाही, यासाठी नागरिकांच्या सहकार्याचीही आवश्यकता असल्याचे श्री. बांगर यांनी नमूद केले. “नागरिकांनी नाल्यांमध्ये कचरा, प्लास्टिकच्या पिशव्या किंवा जुन्या वस्तू टाकू नयेत. यामुळे नाल्यांचे प्रवाह खंडित होतात. कचरा कुंडीचाच वापर करावा,” असे आवाहन त्यांनी केले. ज्या भागात नाल्यांच्या काठावर झोपडपट्ट्या आहेत, तिथे कचरा संकलनासाठी विशेष व्यवस्था करण्यात येत आहे, जेणेकरून कचरा थेट नाल्यात जाणार नाही.

पावसाळी नियंत्रण कक्ष आणि यंत्रणा सज्ज
नालेसफाईसोबतच पालिकेचे सर्व २४ विभाग (Wards) पावसाळ्यासाठी सज्ज होत आहेत. ठिकठिकाणी बसवण्यात येणारे ‘डी-वॉटरिंग पंप्स’ (Dewatering Pumps) तपासले जात आहेत. तसेच, पावसाळ्यात आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्यासाठी नियंत्रण कक्षांना हाय-टेक यंत्रणेने जोडले जात आहे. श्री. बांगर यांनी कामाच्या ठिकाणी सुरक्षेच्या नियमांचे पालन करण्याच्या सूचनाही दिल्या आहेत. मजुरांना सेफ्टी किट्स देणे आणि रात्रीच्या वेळी काम करताना पुरेशी प्रकाश व्यवस्था असणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.