मुंबईत ७२९ कोटींची मेगा टाऊनशिप; बोरिवलीत मिळणार स्वस्त घरं!

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

मुंबईसारख्या स्वप्नांच्या शहरात स्वतःचे घर असावे, हे प्रत्येकाचे स्वप्न असते. मात्र, गगनाला भिडलेले घरांचे भाव सामान्यांच्या आवाक्याबाहेर गेले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र सरकारने सर्वसामान्यांसाठी एक मोठी खुशखबर दिली आहे. बोरिवली पश्चिम परिसरात तब्बल २८.८४ एकर जागेवर एक भव्य आणि अत्याधुनिक ‘एकीकृत टाउनशिप’ (Integrated Township) उभारण्यास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मंजुरी दिली आहे. सुमारे ७२९ कोटी रुपयांचा हा गृहनिर्माण प्रकल्प ‘प्रधानमंत्री आवास योजना’ (PMAY-U) अंतर्गत राबवला जाणार असून, यामुळे हजारो कुटुंबांना परवडणाऱ्या दरात घरे मिळणार आहेत.

बोरिवलीत कोणत्या भागात असणार ही टाउनशिप?
हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प मुंबईच्या पश्चिम उपनगरातील बोरिवली (पश्चिम) येथे साकारला जाणार आहे. यासाठी दोन मोठ्या सरकारी दूरसंचार कंपन्यांच्या मालकीची जमीन अधिग्रहित करण्यात आली आहे:

१. गोराई: भारत संचार निगम लिमिटेड (BSNL) च्या मालकीची जमीन.
२. शिंपोली: महानगर टेलिफोन निगम लिमिटेड (MTNL) च्या मालकीची जमीन.
एकूण २८.८४ एकरच्या या आरक्षित जमिनीवर ही मेगा टाउनशिप उभी राहणार आहे. रेडीरेकनर दरानुसार ७२९ कोटी रुपयांना ही जमीन घेऊन तिथे गृहनिर्माण प्रकल्प राबवण्याचा प्रस्ताव ‘महा-हाऊसिंग’ (MahaHousing) महामंडळाने ठेवला होता, ज्याला सरकारने हिरवा कंदील दाखवला आहे.

कोणाला मिळणार लाभ?
हा प्रकल्प प्रामुख्याने दोन श्रेणींमधील लोकांसाठी डिझाइन करण्यात आला आहे:
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटक (EWS): अत्यल्प उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना यात प्राधान्य दिले जाईल.
कमी उत्पन्न गट (LIG): मध्यमवर्गीय आणि कमी उत्पन्न असलेल्या वर्गासाठी ही घरे उपलब्ध असतील.
या टाउनशिपमध्ये घरांचे क्षेत्रफळ साधारणपणे ४५० चौरस फूट इतके असेल. मुंबईसारख्या ठिकाणी इतक्या प्रशस्त आणि परवडणाऱ्या घरांची उपलब्धता मध्यमवर्गीयांसाठी मोठा दिलासा ठरणार आहे.

टाउनशिपमधील जागतिक दर्जाच्या सुविधा

केवळ घरेच नव्हे, तर हे एक स्वयंपूर्ण संकुल असणार आहे. यात खालील सुविधांचा समावेश असेल:
शिक्षण आणि आरोग्य: टाउनशिपमध्ये जागतिक दर्जाच्या शाळा आणि अद्ययावत रुग्णालये असतील.
कौशल्य विकास केंद्र: तरुणांसाठी विशेष कौशल्य विकास केंद्र (Skill Development Center) उभारले जाणार आहे.
मनोरंजन आणि मोकळी जागा: विस्तीर्ण खेळाची मैदाने, उद्याने आणि सांस्कृतिक केंद्र रहिवाशांच्या सेवेसाठी असतील.
कनेक्टिव्हिटी: हा परिसर मेट्रो आणि रेल्वे कनेक्टिव्हिटीने जोडलेला असल्याने दळणवळण सुलभ होणार आहे.

प्रकल्पाचा कालावधी आणि उद्दिष्ट
या प्रकल्पाचे काम येत्या ३ ते ४ वर्षांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट सरकारने ठेवले आहे. महा-हाऊसिंगचे व्यवस्थापकीय संचालक त्र्यंबक कासार यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पुढील २ ते ३ महिन्यांत या प्रकल्पाचे भूमिपूजन होण्याची शक्यता आहे. “मेट्रो शहरात प्रधानमंत्री आवास योजनेअंतर्गत राबवला जाणारा हा महाराष्ट्रातील पहिलाच मोठा एकात्मिक प्रकल्प आहे,” असेही त्यांनी स्पष्ट केले. या निर्णयामुळे बोरिवली आणि आजूबाजूच्या परिसरात घरांच्या वाढत्या किमतींवर नियंत्रण येण्यास मदत होईल आणि सर्वसामान्यांचे ‘मुंबईत घर’ असण्याचे स्वप्न लवकरच प्रत्यक्षात येईल.

जमीन हस्तांतरण आणि प्रशासकीय प्रक्रिया
या प्रकल्पासाठी लागणारी २८.८४ एकर जमीन मिळवणे हे सरकारसमोर मोठे आव्हान होते. गोराई आणि शिंपोली येथील ही जमीन केंद्र सरकारच्या दूरसंचार विभागाच्या अखत्यारीत असल्याने, राज्य सरकारने केंद्राशी विशेष समन्वय साधून हे भूखंड गृहनिर्माण प्रकल्पासाठी आरक्षित केले आहेत. ७२९ कोटी रुपयांची ही जमीन आता ‘महा-हाऊसिंग’ महामंडळाकडे सोपवण्यात येणार असून, त्यानंतर प्रत्यक्ष बांधकामाला सुरुवात होईल. विशेष म्हणजे, या जमिनीचा वापर केवळ घरांसाठीच नव्हे, तर ‘इंटिग्रेटेड टाउनशिप’ म्हणून केल्या जाणार असल्याने तिथे मोकळ्या जागा आणि रस्ते यांचे सुयोग्य नियोजन करण्यात आले आहे.

मुंबईच्या पायाभूत सुविधांवर होणारा सकारात्मक परिणाम
बोरिवलीत साकारणारी ही टाउनशिप केवळ एक गृहनिर्माण वसाहत नसून, ती आधुनिक मुंबईच्या विकासाचे नवे मॉडेल ठरणार आहे. या प्रकल्पामुळे बोरिवली-दहिसर पट्ट्यातील लोकसंख्येचा ताण कमी होण्यास मदत होईल. तसेच, प्रस्तावित टाउनशिपला ‘मुंबई मेट्रो २ए’ (दहिसर ते डी.एन. नगर) आणि पश्चिम रेल्वेशी जोडणारे फीडर बस मार्गही सुरू करण्याची योजना आहे. “सर्वसामान्यांना केवळ स्वस्त घरच नाही, तर कामाच्या ठिकाणी पोहोचण्यासाठी सुलभ दळणवळण व्यवस्था मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे,” असे महा-हाऊसिंगच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले. या टाउनशिपच्या विकासामुळे स्थानिक स्तरावर व्यापार आणि उद्योगवाढीलाही मोठी चालना मिळणार आहे.

या प्रकल्पाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये पर्यावरणपूरक (Eco-friendly) तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे. टाउनशिपमध्ये सौर ऊर्जा प्रकल्प, रेन वॉटर हार्वेस्टिंग आणि कचरा व्यवस्थापनासाठी अत्याधुनिक यंत्रणा बसवण्यात येईल. यामुळे रहिवाशांच्या देखभालीचा (Maintenance) खर्च कमी होण्यास मदत होईल. मुंबईच्या रिअल इस्टेट मार्केटमध्ये हा प्रकल्प मैलाचा दगड ठरेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात असून, मध्यमवर्गीयांचे हक्काच्या घराचे स्वप्न आता केवळ काही पावलांच्या अंतरावर आहे.”