सकाळी उठल्याबरोबर मोबाईल पाहताय? शरीरावर होतात ‘हे’ ५ वाईट परिणाम!

मुंबई: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

आजच्या डिजिटल युगात आपल्यापैकी अनेकांना सकाळी डोळे उघडल्याबरोबर उशीशेजारी असलेला मोबाईल शोधण्याची सवय लागली आहे. व्हॉट्सॲप मेसेज, फेसबुक नोटिफिकेशन किंवा ई-मेल तपासल्याशिवाय अनेकांचा दिवस सुरू होत नाही. मात्र, ही छोटीशी वाटणारी सवय तुमच्या शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासाठी अत्यंत घातक ठरू शकते, असा इशारा आरोग्य तज्ज्ञांनी दिला आहे.

१. तणाव आणि चिंतेत वाढ (Increased Stress)
सकाळी उठल्याबरोबर जेव्हा आपण सोशल मीडिया किंवा बातम्या पाहतो, तेव्हा मेंदूवर अचानक माहितीचा मारा होतो. एखादा नकारात्मक मेसेज किंवा कामाचा ई-मेल वाचल्याने दिवसाची सुरुवातच तणावातून होते. यामुळे शरीरात ‘कॉर्टिसोल’ या स्ट्रेस हार्मोनची पातळी वाढते, ज्यामुळे तुम्हाला दिवसभर अस्वस्थ वाटू शकते.

२. डोळ्यांवर अतिरिक्त ताण (Eye Strain)
रात्रभर विश्रांती घेतल्यानंतर आपले डोळे प्रकाशासाठी संवेदनशील असतात. अशावेळी मोबाईलचा निळा प्रकाश (Blue Light) थेट डोळ्यांवर पडल्याने डोळ्यांच्या स्नायूंवर ताण येतो. यामुळे डोकेदुखी, डोळे कोरडे होणे किंवा दृष्टी कमकुवत होणे अशा समस्या उद्भवू शकतात.

३. एकाग्रता कमी होणे (Lack of Focus)
सकाळी उठल्यावर आपला मेंदू ‘थेटा लहरीं’कडून ‘अल्फा लहरीं’कडे जात असतो, जो काळ सर्जनशीलतेसाठी उत्तम असतो. मात्र, मोबाईलमुळे ही प्रक्रिया विस्कळीत होते. यामुळे तुमची विचार करण्याची आणि एकाग्र होण्याची क्षमता कमी होते, ज्याचा परिणाम तुमच्या कामावर होतो.

४. वेळेचा अपव्यय (Time Wasting)
“फक्त दोन मिनिटे मोबाईल बघतो” म्हणता म्हणता कधी अर्धा-एक तास निघून जातो, हे समजत नाही. यामुळे सकाळची महत्त्वाची कामे जसे की व्यायाम, नाश्ता किंवा ध्यान (Meditation) मागे पडतात. परिणामी, तुमची सकाळ घाईघाईत जाते आणि दिवसभर धावपळ होते.

५. मानसिक नकारात्मकता (Negative Mindset)
सोशल मीडियावर इतरांचे ‘परफेक्ट’ आयुष्य पाहून स्वतःच्या आयुष्याशी तुलना करण्याची प्रवृत्ती वाढते. यामुळे मनामध्ये नैराश्य किंवा न्यूनगंड निर्माण होऊ शकतो.

झोपेच्या चक्रावर परिणाम (Sleep Cycle Disruption):
सकाळी उठल्याबरोबर मोबाईलच्या निळ्या प्रकाशाच्या संपर्कात आल्याने शरीराचे नैसर्गिक ‘स्लीप-वेक सायकल’ विस्कळीत होते. यामुळे रात्री वेळेवर झोप न येणे किंवा सकाळी उठल्यावर पुरेशी झोप होऊनही थकवा जाणवणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. दीर्घकाळ ही सवय राहिल्यास निद्रानाशाचा (Insomnia) त्रासही होऊ शकतो.

सकारात्मक सुरुवात कशी करावी?
मोबाईलची सवय मोडण्यासाठी रात्री झोपताना तो बेडपासून लांब ठेवा. अलार्मसाठी मोबाईलऐवजी पारंपारिक घड्याळाचा वापर करा. सकाळी उठल्यावर ५-१० मिनिटे दीर्घ श्वास घेणे (Deep Breathing), कोमट पाणी पिणे किंवा एखादे प्रेरणादायी पुस्तक वाचणे यांसारख्या सवयी लावून घेतल्यास तुमच्या मानसिक आरोग्यात मोठी सुधारणा होईल. तुमच्या दिवसाचे नियंत्रण स्वतःच्या हातात ठेवा, नोटिफिकेशनच्या हातात देऊ नका.

काय करावे?
तज्ज्ञांच्या मते, सकाळी उठल्यानंतर किमान १ तास मोबाईलपासून दूर राहावे. त्याऐवजी पाणी पिणे, थोडा वेळ शांत बसणे, व्यायाम करणे किंवा घरातील लोकांशी संवाद साधणे या सवयी लावून घेतल्यास तुमचा संपूर्ण दिवस उत्साही जाईल.