पोस्ट ऑफिसच्या ‘या’ सरकारी योजनांमध्ये गुंतवणूक करा; मिळेल मोठा परतावा

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

सध्याच्या काळात शेअर बाजारातील सातत्याने होणारे चढ-उतार आणि बँकांच्या मुदत ठेवींवरील (FD) मर्यादित व्याजदर यामुळे सर्वसामान्य गुंतवणूकदार चिंतेत असतात. अशा परिस्थितीत, कष्टाची कमाई सुरक्षित राहावी आणि त्यावर चांगला परतावा मिळावा, यासाठी ‘पोस्ट ऑफिस’ हा देशातील सर्वात विश्वासू माध्यम म्हणून समोर आला आहे. केंद्र सरकारचे थेट पाठबळ असल्याने पोस्टाच्या योजनांमधील गुंतवणूक पूर्णपणे जोखीम-मुक्त (Risk-Free) मानली जाते. सुरक्षिततेसोबतच या योजनांवर बँकांपेक्षा अधिक आकर्षक व्याजदर मिळत असल्याने नागरिक मोठ्या प्रमाणावर येथे गुंतवणूक करत आहेत.सर्वसामान्य नागरिक, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि मुलींच्या भवितव्यासाठी पोस्ट ऑफिसच्या कोणत्या योजना सर्वोत्तम आहेत, याचा सविस्तर आढावा खालीलप्रमाणे आहे:

१. सुकन्या समृद्धी योजना (SSY) – मुलींच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी घरात लहान मुलगी असेल, तर तिच्या शिक्षणासाठी आणि लग्नासाठी ही योजना सर्वोत्तम मानली जाते. १० वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या मुलीच्या नावावर हे खाते उघडता येते. या योजनेवर सध्या ८.२ टक्के (8.2%) इतका सर्वाधिक व्याजदर दिला जात आहे. यामध्ये आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत करात सवलत मिळते.

२. ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS) – वृद्धापकाळाचा हक्काचा आधार: ६० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वय असलेल्या नागरिकांसाठी ही योजना अत्यंत लोकप्रिय आहे. या योजनेत सध्या ८.२ टक्के (8.2%) दराने वार्षिक व्याज मिळते, ज्याचे पेमेंट त्रैमासिक (दर ३ महिन्यांनी) केले जाते. निवृत्तीनंतर मिळणारे पैसे सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि नियमित उत्पन्नासाठी ज्येष्ठ नागरिक या योजनेला प्राधान्य देतात.

३. राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC) – सुरक्षितता आणि करबचत हा ५ वर्षांचा निश्चित कालावधी असलेला सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय आहे. यामध्ये सध्या ७.७ टक्के (7.7%) दराने व्याज मिळत असून, व्याजाची रक्कम वार्षिक आधारावर चक्रवाढ (Compound Interest) पद्धतीने जोडली जाते. मध्यमवर्गीय गुंतवणूकदारांसाठी कर वाचवण्यासाठी आणि निश्चित परतावा मिळवण्यासाठी एनएससी हा उत्तम मार्ग आहे.

४. पोस्ट ऑफिस मासिक उत्पन्न योजना (MIS) – दरमहा निश्चित कमाई: ज्या गुंतवणूकदारांना एकरकमी पैसे गुंतवून दरमहा निश्चित उत्पन्न हवे असते, त्यांच्यासाठी ही योजना डिझाइन केली आहे. या योजनेचा कालावधी ५ वर्षांचा असून सध्या यावर ७.४ टक्के (7.4%) दराने व्याज मिळत आहे. सिंगल अकाउंटमध्ये ९ लाख रुपये आणि जॉइंट अकाउंटमध्ये जास्तीत जास्त १५ लाख रुपयांपर्यंत गुंतवणूक करता येते.

५. सार्वजनिक भविष्यनिर्वाह निधी (PPF) – दीर्घकालीन संपत्ती निर्मिती: पीपीएफ हा १५ वर्षांच्या दीर्घकालीन गुंतवणुकीचा अत्यंत सुरक्षित आणि लोकप्रिय पर्याय आहे. यावर सध्या ७.१ टक्के (7.1%) दराने व्याज मिळत आहे. या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये मिळणारे व्याज आणि मॅच्युरिटीची रक्कम पूर्णपणे करमुक्त (Tax-Free) असते.

६. किसान विकास पत्र (KVP) – पैसे दुप्पट करणारी योजना: आपले पैसे निश्चित कालावधीत दुप्पट करू इच्छिणाऱ्यांसाठी किसान विकास पत्र हा उत्तम पर्याय आहे. सध्या या योजनेवर ७.५ टक्के (7.5%) व्याजदर असून, गुंतवलेली रक्कम ११५ महिन्यांत (९ वर्षे आणि ७ महिने) पूर्णपणे दुप्पट होते.

पोस्ट ऑफिसमध्ये गुंतवणूक करण्याचे मुख्य फायदे:

1. सरकारी हमी: तुमचे पैसे थेट केंद्र सरकारकडे सुरक्षित असतात, त्यामुळे बुडण्याची अजिबात भीती नसते.
2. आकर्षक परतावा: बहुतांश सरकारी आणि खासगी बँकांच्या एफडी (FD) पेक्षा पोस्टाचा व्याजदर जास्त आहे.
3. कर सवलत: पोस्टाच्या अनेक योजनांमध्ये कलम 80C अंतर्गत दीड लाख रुपयांपर्यंतच्या गुंतवणुकीवर करातून सूट मिळते.
4. सुलभ उपलब्धता: देशातील अगदी दुर्गम भागातही पोस्टाचे जाळे असल्याने कुठेही खाते उघडणे सोपे आहे.

थोडक्यात सांगायचे तर, ज्यांना कोणत्याही प्रकारची आर्थिक जोखीम न पत्करता आपल्या पैशांवर निश्चित आणि चांगला परतावा हवा आहे, त्यांच्यासाठी पोस्ट ऑफिसच्या या बचत योजना आजही देशात पहिल्या क्रमांकावर आहेत.