धारावी प्रकल्पासाठी ‘बेस्ट’ची ११ एकर जागा अदानींच्या कंपनीला देण्यास मंजुरी!
मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
आशियातील सर्वांत मोठी झोपडपट्टी असलेल्या धारावीच्या महत्त्वाकांक्षी पुनर्विकास प्रकल्पाला (Dharavi Redevelopment Project) गती देण्यासाठी मुंबई महानगरपालिकेच्या बेस्ट (BEST) उपक्रमाने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. धारावी आणि काळाकिल्ला येथील बेस्ट बस आगारांची (Bus Depot) एकूण ११.५८ एकर मोक्याची जमीन अदानी समूहाच्या मालकीच्या ‘नवभारत मेघा डेव्हलपर्स प्रायव्हेट लिमिटेड’ (NMDPL) कडे हस्तांतरित करण्याच्या प्रस्तावाला बेस्ट समितीने अंतिम मंजुरी दिली आहे. या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे रखडलेल्या धारावी पुनर्विकासाचा मार्ग आता पूर्णपणे मोकळा झाला असून, यामुळे मुंबईच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवर आणि राजकीय वर्तुळात मोठ्या चर्चांना उधाण आले आहे.
नेमका प्रस्ताव काय आहे?
मुंबईच्या मध्यवर्ती भागात पसरलेल्या धारावी प्रकल्पासाठी जमिनीची मोठी आवश्यकता आहे. यासाठी बेस्ट उपक्रमाच्या ताब्यातील धारावी आगार आणि काळाकिल्ला आगाराची जमीन वापरली जाणार आहे.
1. एकूण जागा: या दोन्ही आगारांची एकूण जमीन ११.५८ एकर आहे.
2. जागेची मालकी: या ११.५८ एकर जागेपैकी २.३५ एकर जागा थेट बेस्ट उपक्रमाच्या मालकीची आहे, तर उर्वरित ९.२३ एकर जागा जिल्हाधिकाऱ्यांच्या (Collector) अखत्यारीत आहे.
3. हस्तांतरण मंजुरी: बेस्ट समितीच्या बैठकीत बऱ्याच चर्चा आणि वादविवादानंतर ही जागा धारावी पुनर्विकास प्रकल्प आणि नवभारत मेघा डेव्हलपर्स यांच्याकडे सोपवण्याचा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला.
बदल्यात बेस्टला काय मिळणार?
सार्वजनिक वाहतुकीला आणि प्रवाशांना कोणताही फटका बसू नये, यासाठी विकासक असलेल्या ‘नवभारत मेघा डेव्हलपर्स’ कंपनीने बेस्टला आधुनिक सोयी-सुविधांसह दोन नवीन आगार (Depots) बांधून देण्याचे मान्य केले आहे.
१. तात्पुरते बस आगार (Temporary Arrangement):सध्याची जमीन हस्तांतरित करताना बस सेवा खंडित होऊ नये, म्हणून अस्तित्वात असलेल्या भूखंडापैकी ६.१७ एकर जागेवर तात्पुरते (Make-shift) आगार उभारले जाईल. या तात्पुरत्या आगारात एकाच वेळी १४५ बसगाड्या उभ्या करण्याची क्षमता असेल. हे आगार सुरू झाल्यावर उर्वरित ५.४१ एकर जागा तातडीने पुनर्विकासासाठी मुख्य कंपनीला दिली जाईल.
२. दोन नवीन बहुमजली आगार (Permanent Multi-storey Depots):प्रकल्प कराराअंतर्गत, कंपनी धारावी परिसरातच दोन वेगवेगळ्या ठिकाणी भव्य बहुमजली आगार बांधणार आहे, ज्यांची एकूण क्षमता तब्बल ४७० बसगाड्या पार्क करण्याची असेल:
पहिले आगार: सुमारे ८,६०२ स्क्वेअर मीटर जागेवर उभारले जाईल (क्षमता: २०० ते २७५ बसेस).
दुसरे आगार: सुमारे १०,५४४ स्क्वेअर मीटर जागेवर उभारले जाईल (क्षमता: २०० ते २७५ बसेस).
या नवीन इमारतींच्या तळमजल्यावर आणि खालच्या मजल्यांवर बस पार्किंग, प्रशासकीय कार्यालये आणि कर्मचाऱ्यांसाठी सुविधा असतील. तर वरील मजल्यांचा वापर विकासक व्यावसायिक (Commercial) कारणांसाठी करू शकणार आहे. ही आगारे पुढील ७ वर्षांत पूर्ण करणे बंधनकारक असून, त्यानंतर पुढील ५ वर्षे त्याची देखभाल-दुरुस्ती विकासक कंपनी करणार आहे. वेळेत काम न झाल्यास दंडात्मक कारवाईची तरतूदही करण्यात आली आहे.
बैठकीत जोरदार वाद; विरोधी पक्षांचा आक्षेप
बेस्ट समितीच्या बैठकीत हा प्रस्ताव मंजुरीसाठी आला असता विरोधी पक्षाच्या सदस्यांनी, विशेषतः शिवसेना (UBT) पक्षाचे सदस्य नितीन नांदगावकर यांनी यावर तीव्र आक्षेप घेतला. “अशा प्रकारे मुंबईतील मोक्याच्या जागा खासगी विकासकांच्या घशात घातल्या जात आहेत. प्रवाशांची आणि कर्मचाऱ्यांची गैरसोय टाळण्यासाठी प्रशासनाकडे नेमके काय नियोजन आहे, याचा अभ्यास करण्यासाठी आम्हाला १४ दिवसांची मुदत हवी,” अशी मागणी त्यांनी केली.
मात्र, बेस्ट समितीच्या अध्यक्षा तृष्णा विश्वासराव आणि बेस्ट महाव्यवस्थापक सोनिया सेठी यांनी स्पष्ट केले की, हा थेट राज्य सरकारचा धोरणात्मक निर्णय (GR) असून त्याला राजकीय वळण देऊ नये. प्रवाशांची कोणतीही गैरसोय होणार नाही याची पूर्ण काळजी घेण्याचे निर्देश देत अखेर हा प्रस्ताव संमत करण्यात आला. हा प्रस्ताव आता पुढील मंजुरीसाठी मुंबई महानगरपालिकेकडे (BMC) पाठवला गेला आहे.
