पश्चिम रेल्वेच्या मालडब्यात दादागिरी; लोकलमध्ये सर्वसामान्य प्रवासी त्रस्त!
मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
मुक्त पत्रकार आशालता पिंपळे पाटील
पश्चिम रेल्वेच्या लोकल गाड्यांमधील मालडब्यात (Luggage Compartment) सध्या मालवाहकांची मुजोरी आणि दादागिरी प्रचंड वाढली असून, विरार ते चर्चगेट दरम्यान प्रवास करणाऱ्या सर्वसामान्य प्रवाशांना याचा मोठा मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. विशेषतः सकाळी आणि संध्याकाळी ऑफिस सुटण्याच्या गर्दीच्या वेळी (Prime Time) हा प्रकार अधिक गंभीर बनत चालला आहे. या वाढत्या गुंडगिरीवर आणि अनियंत्रित सुव्यवस्थेवर रेल्वे सुरक्षा दलाने (RPF) तत्काळ डब्यात जाऊन कठोर कारवाई करावी, अशी तीव्र मागणी प्रवाशांकडून होत आहे.
मालडब्यातील ‘अघोषित’ खाजगी मालकी आणि दादागिरी: नियम आणि कायद्यानुसार पश्चिम रेल्वेचा मालडब्बा हा सर्वसामान्य नागरिकांच्या सामानाची ने-आण करण्यासाठी तसेच दूध विक्रेते, भाजी विक्रेते आणि मच्छीमार यांच्यासाठी राखीव ठेवण्यात आला आहे. मात्र, सध्या या डब्यांवर काही ठराविक मोठ्या मालवाहकांनी आपली अघोषित खाजगी मालकी प्रस्थापित केली आहे.विरार ते चर्चगेट दरम्यान धावणाऱ्या लोकल गाड्यांमध्ये हे व्यावसायिक स्वतःचा मोठ्या प्रमाणावर माल चढवतात. फक्त माल चढवून ते थांबत नाहीत, तर डब्यातील जास्तीत जास्त जागा आपल्याच गोण्या, पेट्या आणि गाठोडे लावून अडवून ठेवतात. जर एखाद्या सामान्य प्रवाशाने तिथे उभे राहण्याचा प्रयत्न केला किंवा आपले छोटे सामान ठेवण्याचा प्रयत्न केला, तर हे मालवाहक त्यांच्या अंगावर धावून जातात. त्यांच्या या हुकूमशाही आणि गुंडगिरी प्रवृत्तीमुळे सामान्य प्रवाशांना नाहक त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे.
‘प्राईम टाईम’ मध्ये चुकून चढणाऱ्या प्रवाशांचे हाल: मुंबई लोकलमध्ये गर्दीच्या वेळी प्रवाशांना पाय ठेवायलाही जागा नसते. अशा वेळी घाईघाईत किंवा चुकून अनेक प्रवासी मालडब्यात (Luggage Compartment) चढतात. कायद्यानुसार या डब्यात सामानाशिवाय प्रवास करण्यास मनाई असली, तरी गर्दीच्या आपत्कालीन परिस्थितीत प्रवाशांना दुसरा पर्याय उरत नाही.अशा वेळी डब्यात चढलेल्या प्रवाशांना हे व्यावसायिक अत्यंत अपमानास्पद वागणूक देतात. त्यांच्याशी बाचाबाची करणे, शिवीगाळ करणे आणि प्रसंगी अंगावर हात टाकण्यापर्यंत या गुंडांची मजल गेली आहे. डब्यात सामानाचा ढीग लावलेला असल्याने प्रवाशांना नीट उभेही राहता येत नाही, ज्यामुळे अनेकदा लहान-मोठे अपघात घडत आहेत.
आरपीएफ (RPF) प्रशासनाचे अक्षम्य दुर्लक्ष: या संपूर्ण प्रकारात रेल्वे सुरक्षा दल (RPF) आणि लोहमार्ग पोलीस (GRP) यांच्या भूमिकेवर प्रवाशांनी गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. प्रवाशांच्या मते, अनेकदा तक्रार करूनही रेल्वे पोलीस या डब्यांकडे फिरकत नाहीत. रेल्वे स्थानकांवर पोलीस तैनात असतात, मात्र धावत्या लोकल गाड्यांच्या मालडब्यात जाऊन तपासणी करण्याची तसदी ते घेत नाहीत.’प्राईम टाईम’ मध्ये जेव्हा गुन्हेगारी आणि वादावादीची शक्यता सर्वाधिक असते, तेव्हा आरपीएफने स्वतः डब्यात हजर राहून किंवा अचानक धाड टाकून या दादागिरी करणाऱ्यांवर कायदेशीर बडगा उगारणे गरजेचे आहे. रेल्वेचे कायदे केवळ कागदावर न राहता प्रत्यक्ष धावत्या ट्रेनमध्ये त्याची अंमलबजावणी होणे अत्यंत आवश्यक आहे.
शिस्त आणि कायद्याचे राज्य हवे: पश्चिम रेल्वे ही मुंबईची जीवनवाहिनी म्हणून ओळखली जाते. इथे दररोज लाखो प्रवासी प्रवास करतात. अशा संवेदनशील सार्वजनिक व्यवस्थेमध्ये शिस्त, नियम आणि अनुशासन हे कायद्याच्या माध्यमातूनच प्रामाणिकपणे लागू केले पाहिजेत. रेल्वे प्रशासनाने जर वेळीच या मुजोर मालवाहकांवर आवर घातला नाही, तर येत्या काळात डब्यांमध्ये मोठी भांडणे, हाणामारी आणि गंभीर गुन्हे (Crimes) घडण्याची भीती नाकारता येत नाही.रेल्वे हा सार्वजनिक मालमत्तेचा भाग आहे, तिथे कोणा एकाची हुकूमशाही चालणार नाही, हा संदेश कायद्याच्या बळाने देणे गरजेचे आहे. पश्चिम रेल्वेने या व्हायरल व्हिडिओची आणि प्रवाशांच्या तक्रारींची गांभीर्याने दखल घेऊन तात्काळ विशेष मोहीम राबवावी आणि मालडब्यातील गुंडगिरी मोडून काढावी, हीच सर्वसामान्य मुंबईकर प्रवाशांची प्रामाणिक अपेक्षा आहे.
