पुण्यात खळबळ! PMP बसमध्ये अल्पवयीन मुलीची छेड; आरोपी जेरबंद..!!

मुंबई/पुणे : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

विद्येचे माहेरघर आणि सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पुणे शहरात महिला आणि मुलींच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. शहरातील सार्वजनिक वाहतुकीचा कणा असलेल्या पीएमपी (PMPML) बसमध्ये एका अल्पवयीन मुलीसोबत खुद्द कंडक्टरनेच गैरवर्तन केल्याची धक्कादायक आणि संतापजनक घटना घडली आहे. या घटनेमुळे प्रवाशांमध्ये प्रचंड संतापाची लाट उसळली असून, सार्वजनिक वाहतुकीने प्रवास करणाऱ्या महिलांच्या सुरक्षेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

घटनेचा थरार: नेमकं काय घडलं?
मिळालेल्या माहितीनुसार, ही घटना गुरुवारी संध्याकाळच्या सुमारास घडली. संबंधित पीडित अल्पवयीन मुलगी आपल्या शाळेतून/क्लासवरून घरी जाण्यासाठी पीएमपी बसमध्ये चढली होती. बसमध्ये गर्दीचा फायदा घेत बस कंडक्टरने मुलीला चुकीच्या पद्धतीने स्पर्श करण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला मुलीला हा गर्दीमुळे झालेला धक्का वाटला, मात्र कंडक्टर वारंवार जाणीवपूर्वक अश्लील चाळे आणि स्पर्श करत असल्याचे तिच्या लक्षात आले. पीडित मुलगी घाबरली होती, मात्र तिने धीर एकवटून कंडक्टरच्या कृत्याचा विरोध केला. तिने आरडाओरडा केल्यानंतर बसमधील इतर प्रवाशांचे लक्ष या प्रकाराकडे गेले. मुलीने रडत रडत घडलेला सर्व प्रकार प्रवाशांना सांगितला. कंडक्टरचे हे नीच कृत्य ऐकताच बसमधील प्रवाशांचा संयम सुटला.

प्रवाशांचा संताप आणि जाब
मुलीने तक्रार करताच बसमधील सजग प्रवाशांनी बस थांबवण्यास भाग पाडले. प्रवाशांनी नराधम कंडक्टरला घेरले आणि त्याला जाब विचारण्यास सुरुवात केली. यावेळी काही संतप्त प्रवाशांनी त्याला चांगलाच चोप दिला. “ज्यांच्यावर प्रवाशांच्या सुरक्षेची जबाबदारी आहे, तेच जर असे कृत्य करणार असतील तर आम्ही कोणावर विश्वास ठेवायचा?” असा सवाल प्रवाशांनी उपस्थित केला. घटनेचे गांभीर्य ओळखून प्रवाशांनी तात्काळ पोलिसांना पाचारण केले. तोपर्यंत कंडक्टरला पळून जाऊ नये म्हणून प्रवाशांनी त्याला पकडून ठेवले होते. काही वेळातच पोलीस घटनास्थळी दाखल झाले आणि त्यांनी कंडक्टरला ताब्यात घेतले.

पोलीस कारवाई आणि गुन्हा दाखल
या प्रकरणी पीडित मुलीच्या पालकांनी दिलेल्या तक्रारीनुसार, पोलिसांनी संबंधित कंडक्टरविरुद्ध विनयभंग आणि ‘पोक्सो’ (POCSO – Protection of Children from Sexual Offences Act) अंतर्गत गुन्हा दाखल केला आहे. आरोपी कंडक्टर हा पीएमपी प्रशासनाचा कायमस्वरूपी कर्मचारी आहे की कंत्राटी, याचा तपास पोलीस करत आहेत. पुणे पोलिसांनी या घटनेचा तीव्र निषेध केला असून, “महिला आणि मुलींच्या सुरक्षेबाबत आम्ही कोणतीही तडजोड करणार नाही. आरोपीला कठोर शिक्षा व्हावी यासाठी सर्व पुरावे गोळा केले जातील,” असे आश्वासन पोलीस अधिकाऱ्यांनी दिले आहे.

पीएमपी प्रशासनावर टीकेची झोड
या घटनेनंतर पीएमपीएमएल (PMPML) प्रशासनाच्या कारभारावर सडकून टीका होत आहे. बसमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे असूनही अशा घटना घडतातच कशा, असा प्रश्न नागरिक विचारत आहेत. तसेच, कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करताना त्यांचे चारित्र्य पडताळणी (Police Verification) केली जाते का? असाही प्रश्न उपस्थित होत आहे.

महिला सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
पुणे हे शिक्षणाचे हब असल्याने हजारो मुली दररोज पीएमपी बसने प्रवास करतात. मात्र, अशा घटनांमुळे पालकांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले आहे. “आम्ही आमच्या मुलींना विश्वासाने बसमध्ये पाठवतो, पण जर कंडक्टरच असे वागणार असतील, तर मुलींनी जायचे कुठे?” असा उद्विग्न सवाल एका पालकाने व्यक्त केला.

प्रशासनाकडून तातडीच्या उपाययोजनांची मागणी
पुण्यातील प्रवासी संघटनांनी या घटनेनंतर आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. केवळ गुन्हे दाखल करून प्रश्न सुटणार नाही, तर प्रशासनाने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करणे गरजेचे असल्याचे मत व्यक्त होत आहे. बसमधील महिला प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी तातडीने ‘पॅनिक बटण’ (Panic Button) कार्यान्वित करावे आणि त्याची तपासणी नियमितपणे व्हावी, अशी मागणी केली जात आहे. जर बसमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे असतील, तर त्याचे थेट प्रक्षेपण (Live Monitoring) नियंत्रण कक्षातून का केले जात नाही? असा संतप्त सवालही प्रवाशांनी उपस्थित केला आहे.

बसमधील ‘तिला’ सुरक्षित प्रवासाची हमी कधी?
पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड शहरात नोकरी आणि शिक्षणासाठी येणाऱ्या महिलांची संख्या लाखांत आहे. बहुतांश महिला रात्री उशिरापर्यंत पीएमपी बसने प्रवास करतात. या घटनेमुळे त्यांच्या मनात असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली आहे. प्रशासनाने केवळ पुरुष कंडक्टरची नियुक्ती न करता, गर्दीच्या वेळेत किंवा रात्रीच्या वेळी महिला मार्शलची नेमणूक करणे अनिवार्य आहे. याशिवाय, प्रत्येक बसमध्ये तक्रार नोंदवण्यासाठी क्यूआर कोड (QR Code) किंवा हेल्पलाइन क्रमांक ठळकपणे लावणे गरजेचे आहे, जेणेकरून संकटात असलेल्या मुलीला तात्काळ मदत मिळू शकेल.

कंडक्टर आणि ड्रायव्हरचे समुपदेशन आवश्यक
अशा घटना रोखण्यासाठी केवळ तंत्रज्ञान पुरेसे नाही, तर कर्मचाऱ्यांची मानसिकता बदलणेही महत्त्वाचे आहे. पीएमपी प्रशासनाने आपल्या सर्व चालक आणि वाहकांसाठी ‘जेंडर सेन्सिटायझेशन’ (Gender Sensitization) म्हणजेच लिंगभाव संवेदनशीलता कार्यशाळा आयोजित करणे आवश्यक आहे. महिलांशी आदराने वागणे आणि त्यांच्या सुरक्षेची जबाबदारी घेणे हे त्यांचे कर्तव्य आहे, याची जाणीव त्यांना करून देणे गरजेचे आहे. जे कर्मचारी अशा घटनांमध्ये दोषी आढळतील, त्यांना सेवेतून कायमचे बडतर्फ करून त्यांच्यावर कठोर कायदेशीर कारवाईचा पायंडा पाडणे आवश्यक आहे.