नवी मुंबईकरांचा प्रवास सुखकर होणार; ताफ्यात १०० नव्या इलेक्ट्रिक बस..!!

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

नवी मुंबई शहराचा झपाट्याने होणारा विस्तार, वाढती लोकसंख्या आणि नुकतेच सुरू झालेले नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ यांमुळे निर्माण झालेली वाहतुकीची गरज ओळखून नवी मुंबई महानगरपालिका परिवहन (NMMT) उपक्रमाने मोठा निर्णय घेतला आहे. २०२६-२७ या आर्थिक वर्षाच्या अर्थसंकल्पात शहराच्या सार्वजनिक वाहतुकीचा कायापालट करण्यासाठी विशेष तरतूद करण्यात आली असून, लवकरच १०० नव्या पर्यावरणपूरक बस ताफ्यात दाखल होणार आहेत. यामुळे नवी मुंबईकरांचा प्रवास अधिक सुखकर, वेगवान आणि प्रदूषणमुक्त होणार आहे.

अर्थसंकल्पाचा मुख्य फोकस: पर्यावरणपूरक सार्वजनिक वाहतूक
नवी मुंबई महानगरपालिकेने यंदाच्या अर्थसंकल्पात परिवहन विभागासाठी ६५२ कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. या अर्थसंकल्पाचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे ताफ्यात सामील होणाऱ्या १०० नवीन बस. यापैकी बहुतांश बस या इलेक्ट्रिक (Electric) आणि काही सीएनजी (CNG) इंधनावर चालणाऱ्या असतील. केंद्र सरकारच्या ‘पीएम ई-बस सेवा’ (PM e-Bus Sewa) योजनेअंतर्गत या बससाठी प्रस्ताव पाठवण्यात आला असून, जुन्या डिझेल बस टप्प्याटप्प्याने बाद करून शहर पूर्णपणे प्रदूषणमुक्त करण्याचे उद्दिष्ट प्रशासनाने ठेवले आहे.

विमानतळ ‘कनेक्टिव्हिटी’ आणि नवीन बस मार्ग
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कार्यान्वित झाल्यामुळे प्रवाशांची वर्दळ प्रचंड वाढली आहे. केवळ प्रवासीच नव्हे, तर विमानतळावर काम करणाऱ्या हजारो कर्मचाऱ्यांच्या प्रवासाचा प्रश्न सोडवण्यासाठी एनएमएमटीने विशेष नियोजन केले आहे.
एसी शटल सेवा: विमानतळापासून बेलापूर, वाशी, पनवेल आणि नेरूळ यांसारख्या प्रमुख रेल्वे स्थानकांना जोडण्यासाठी विशेष ‘एसी शटल’ बस चालवल्या जातील.

नोड्सचा विस्तार: विमानतळ परिसरातील उलवे, द्रोणागिरी आणि खारघर यांसारख्या वेगाने विकसित होणाऱ्या नोड्सना मुख्य शहराशी जोडण्यासाठी नवीन बस मार्ग निश्चित करण्यात आले आहेत.

तंत्रज्ञान आणि ‘स्मार्ट मोबिलिटी’वर भर
यंदाच्या अर्थसंकल्पात केवळ बस खरेदीवरच नाही, तर तंत्रज्ञानाच्या वापराद्वारे प्रवाशांना जागतिक दर्जाच्या सुविधा देण्यावर भर दिला आहे:
१. ITMS प्रणाली: अद्ययावत ‘इंटेलिजेंट ट्रान्सपोर्ट मॅनेजमेंट सिस्टिम’मुळे प्रवाशांना आपल्या मोबाईलवर बसचे ‘लाइव्ह लोकेशन’ आणि बस येण्याची अचूक वेळ (ETA) कळू शकणार आहे.
२. NCMC कार्ड: ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’च्या माध्यमातून प्रवाशांना एकाच कार्डवर बस, मेट्रो आणि लोकल ट्रेनने प्रवास करता येईल, ज्यामुळे सुट्ट्या पैशांचा त्रास कमी होईल.
३. प्रवासी सुरक्षा: महिलांच्या सुरक्षेसाठी सर्व नवीन बसमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि ‘पॅनिक बटण’ची सुविधा अनिवार्य करण्यात आली आहे.
पायाभूत सुविधांचे सक्षमीकरण
१०० नव्या बस ताफ्यात येणार असल्यामुळे त्यांच्या चार्जिंग आणि देखभालीसाठी शहरात मोठे प्रकल्प राबवले जाणार आहेत:
चार्जिंग स्टेशन्स: तुर्भे, आसाडगाव आणि कळंबोली येथील डेपोंमध्ये अत्याधुनिक ‘हाय-पॉवर चार्जिंग पॉइंट्स’ उभारले जाणार आहेत. याशिवाय, शहरात सार्वजनिक ठिकाणी पीपीपी (PPP) तत्त्वावर १० नवीन चार्जिंग स्टेशन्स सुरू केली जातील.
सौरऊर्जा प्रकल्प: वीज खर्चात बचत करण्यासाठी परिवहन आगार आणि बस टर्मिनसच्या छतावर सौर पॅनेल बसवून सौरऊर्जेचा वापर केला जाईल.

उत्पन्न वाढीचे नवे स्रोत
परिवहन उपक्रम स्वावलंबी करण्यासाठी प्रशासनाने कंबर कसली आहे. वाशी सेक्टर ९ आणि सेक्टर १२ येथील बस टर्मिनसचा व्यावसायिक विकास (Commercial Development) केला जाणार आहे. येथे व्यापारी संकुले उभारून ती भाडेतत्त्वावर दिली जातील, ज्यामुळे तिकीट विक्रीव्यतिरिक्त पालिकेला मोठे उत्पन्न मिळेल. या उत्पन्नाचा वापर बस भाडे न वाढवता सेवा सुधारण्यासाठी केला जाईल.

सामाजिक बांधिलकी आणि सवलती
आधुनिक सुविधा देत असतानाच, एनएमएमटीने आपली सामाजिक जबाबदारी विसरलेली नाही. विद्यार्थी, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग व्यक्तींसाठी असलेल्या प्रवासातील सवलती यावर्षीही कायम ठेवण्यात आल्या आहेत. विशेषतः शालेय विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक सहलींसाठी आणि दैनंदिन प्रवासासाठी विशेष सवलती दिल्या जाणार आहेत.

प्रदूषणमुक्तीसाठी शाश्वत पाऊल
पर्यावरणपूरक प्रवासावर भर देताना, एनएमएमटीने ‘झिरो इमिशन’ (Zero Emission) हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट ठेवले आहे. इलेक्ट्रिक बसमुळे वर्षाकाठी हजारो टन कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होईल, ज्यामुळे नवी मुंबईतील हवेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होईल. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या विविध अनुदानांमुळे पालिकेवरील आर्थिक भार कमी होणार असून, नागरिकांना प्रगत सार्वजनिक वाहतूक उपलब्ध होईल.

भविष्यातील आव्हाने आणि संधी
नवी मुंबईची लोकसंख्या ज्या वेगाने वाढत आहे, त्या तुलनेत सार्वजनिक वाहतुकीचे जाळे विस्तारणे हे मोठे आव्हान आहे. मात्र, या १०० नव्या बस, मेट्रो मार्ग १ ची ‘फीडर सर्व्हिस’ आणि अद्ययावत तंत्रज्ञान यामुळे नवी मुंबईची परिवहन सेवा येत्या काळात देशातील एक आदर्श ‘स्मार्ट ट्रान्सपोर्ट’ मॉडेल ठरेल, असा विश्वास महापालिका आयुक्तांनी व्यक्त केला आहे.

पर्यावरणपूरक प्रवासाच्या या निर्णयाचे नवी मुंबईतील पर्यावरणप्रेमी आणि प्रवाशांनी स्वागत केले आहे. “वाढत्या प्रदूषणामुळे शहराचा श्वास कोंडत असताना, इलेक्ट्रिक बसचा निर्णय हा शहराच्या फुफ्फुसांसाठी नवसंजीवनी ठरेल,” असे मत पर्यावरण तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे. विमानतळ परिसरात काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनीही या बस खरेदीमुळे प्रवास सुसह्य होईल, अशी आशा व्यक्त केली आहे.