मुंबईत ‘बेस्ट’चा बेमुदत संप; बस वाहतूक आणि वीज ठप्प, प्रवाशांचे हाल!
मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
मुंबईची दुसरी जीवनवाहिनी समजल्या जाणाऱ्या ‘बेस्ट’ (BEST) उपक्रमातील विविध कामगार संघटनांच्या संयुक्त कृती समितीने आज शुक्रवारपासून (१९ जून २०२६) बेमुदत संप पुकारला आहे. १८ जूनच्या मध्यरात्री १२ वाजेपासूनच बेस्टच्या चालक, वाहक आणि विद्युत विभागातील कर्मचाऱ्यांनी काम बंद आंदोलन सुरू केले आहे. औद्योगिक न्यायालयाची बंदी आणि राज्य सरकारने लागू केलेला ‘मेस्मा’ (अत्यावश्यक सेवा कायदा) झुगारून कामगार संपावर ठाम राहिले आहेत. या संपामुळे मुंबईतील परिवहन व्यवस्था आणि दक्षिण मुंबईतील वीज पुरवठा यंत्रणा पूर्णपणे कोलमडण्याची भीती निर्माण झाली असून, सकाळी कामावर, शाळा-कॉलेजात जाणाऱ्या लाखो मुंबईकरांचे प्रचंड हाल होत आहेत.
‘बस डेपोच्या बाहेर काढली तर..’ नेत्याचा कडक इशारा
दादर येथे गुरुवारी संध्याकाळी झालेल्या बेस्ट कामगार संयुक्त कृती समितीच्या जाहीर बैठकीत १२ कामगार संघटनांनी एकत्र येत संपाची घोषणा केली. या बैठकीत कामगार नेत्यांनी प्रशासनाला आणि कंत्राटी पद्धतीने काम करणाऱ्या वेट-लीज चालकांना कडक शब्दांत इशारा दिला आहे. “जर कोणत्याही कंत्राटी चालकाने किंवा प्रशासनाच्या दबावाखाली येऊन कर्मचाऱ्याने बस डेपोच्या बाहेर काढण्याचा प्रयत्न केला, तर त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील,” असा इशारा देण्यात आला आहे. या आक्रमक भूमिकेमुळे आज पहाटेपासूनच मुंबईतील गोरेगाव, ओशिवरा, वडाळा, मरोळ आणि कुर्ला या प्रमुख डेपोंमधून एकही बस रस्त्यावर आलेली नाही.
का झालाय बेस्ट कर्मचाऱ्यांचा एल्गार? प्रमुख मागण्या काय?बेस्ट उपक्रमाचे खासगीकरण थांबवणे आणि कर्मचाऱ्यांचे प्रलंबित आर्थिक प्रश्न सोडवणे हा या संपाचा मुख्य उद्देश आहे. संयुक्त कृती समितीने प्रशासनासमोर खालील प्रमुख मागण्या ठेवल्या आहेत:
1. विलीनीकरण: बेस्टचा वार्षिक अर्थसंकल्प पूर्णपणे मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) मुख्य बजेटमध्ये विलीन करण्यात यावा.
2. सातवा वेतन आयोग: २०१६ ते २०२६ या कालावधीसाठी कर्मचाऱ्यांना सातव्या वेतन आयोगाच्या शिफारशींनुसार वेतनश्रेणी लागू करावी.
3. कंत्राटी पद्धत बंद करा: परिवहन आणि वीज विभागातील कंत्राटीकरण (Wet-Lease) पूर्णपणे रद्द करून सद्यस्थितीत कार्यरत कंत्राटी कामगारांना बेस्टच्या सेवेत कायमस्वरूपी सामावून घ्यावे.
4. नवीन बसेसची खरेदी: खासगी कंत्राटदारांकडून बसेस भाड्याने घेण्याऐवजी बेस्टच्या स्वतःच्या मालकीच्या ५,००० ते ६,००0 नवीन बसेस खरेदी कराव्यात.
5. थकीत देणी: सेवानिवृत्त कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांची अनेक वर्षांपासून रखडलेली कायदेशीर देणी एकरकमी त्वरित अदा करावीत.
दक्षिण मुंबईत वीजपुरवठा विस्कळीत होण्याचा धोका
बेस्ट उपक्रम हा केवळ बस वाहतूक करत नाही, तर दक्षिण मुंबईतील (Island City) १० लाखांहून अधिक ग्राहकांना वीजपुरवठाही करतो. या संपामध्ये बेस्टच्या विद्युत विभागातील इंजिनिअर्स आणि देखभाल दुरुस्ती कर्मचारीही मोठ्या संख्येने सहभागी झाले आहेत. त्यामुळे पावसाळ्याच्या दिवसांत विजेचे खांब पडणे, केबल खराब होणे किंवा इतर तांत्रिक बिघाड झाल्यास दुरुस्ती करणारी यंत्रणा उपलब्ध असणार नाही. परिणामी दक्षिण मुंबईतील वीज सेवा विस्कळीत होण्याची दाट शक्यता असून नागरिकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
प्रशासनाचा ‘मेस्मा’ आणि न्यायालयाची स्थगिती निष्फळ
संप रोखण्यासाठी बेस्ट प्रशासनाने औद्योगिक न्यायालयात धाव घेतली होती. न्यायालयाने कर्मचाऱ्यांना संपावर जाण्यास अंतरिम स्थगिती दिली होती. त्याचप्रमाणे, मुंबईकरांची गैरसोय टाळण्यासाठी राज्य सरकारच्या नगरविकास विभागाने तातडीने ‘महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा देखभाल कायदा २०२३’ (MESMA) लागू करून सर्व कर्मचाऱ्यांच्या सुट्ट्या रद्द केल्या होत्या. मात्र, कर्मचाऱ्यांनी “आरपारची लढाई” असल्याचे सांगत या दोन्ही आदेशांना न जुमानता संप सुरूच ठेवला आहे.
मुंबईकरांची तारांबळ; रिक्षा-टॅक्सी चालकांकडून लूट
बेस्टची चाके थांबल्यामुळे रेल्वे स्थानके, मेट्रो स्टेशन्स आणि महत्त्वाच्या बस थांब्यांवर प्रवाशांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत. बेस्टला पर्याय म्हणून नागरिकांनी ऑटो रिक्षा, काळी-पिवळी टॅक्सी आणि ओला-उबेरचा आसरा घेतला आहे. याचाच फायदा घेत अनेक भागांत रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांकडून प्रवाशांकडून अवाजवी आणि वाढीव भाडे उकळले जात असल्याच्या तक्रारी समोर येत आहेत. मुंबई पोलिसांनी कोणत्याही सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान होणार नाही आणि परिस्थिती नियंत्रणात राहील, यासाठी सर्व बस डेपोंबाहेर चोख पोलीस बंदोबस्त तैनात केला आहे.
