नेपाळच्या कामी रीता शेर्पा यांचा मोठा विक्रम; ३२ व्यांदा सर केला एव्हरेस्ट!

मुंबई/काठमांडू: निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

वय केवळ एक आकडा आहे आणि प्रबळ इच्छाशक्तीच्या जोरावर कोणतीही गोष्ट साध्य करता येते, हे नेपाळच्या एका ५६ वर्षीय गिर्यारोहकाने पुन्हा एकदा जगाला दाखवून दिले आहे. नेपाळचे जगप्रसिद्ध पर्वतारोही आणि अनुभवी शेर्पा गाईड कामी रीता शेर्पा यांनी रविवारी सकाळी जगातील सर्वोच्च शिखर ‘माउंट एव्हरेस्ट’वर तब्बल ३२ व्यांदा यशस्वी चढाई करून एक नवा आणि अभूतपूर्व जागतिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे. याद्वारे त्यांनी सर्वाधिक वेळा एव्हरेस्ट सर करण्याचा स्वतःचाच जुना जागतिक विक्रम मोडीत काढत गिर्यारोहणाच्या इतिहासात आपले नाव सुवर्णअक्षरांनी कोरले आहे.

नेपाळच्या पर्यटन विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, कामी रीता यांनी रविवारी सकाळी ठीक १०:१२ वाजता ८,८४९ मीटर (२९,०३२ फूट) उंचीच्या एव्हरेस्ट शिखरावर पाऊल ठेवले. ‘१४ पीक्स एक्स्पेडिशन’ (14 Peaks Expedition) या संस्थेद्वारे आयोजित करण्यात आलेल्या एका आंतरराष्ट्रीय मोहिमेचे ते वरिष्ठ गाईड म्हणून नेतृत्व करत होते. एव्हरेस्ट बेस कॅम्पवरील पर्यटन विभागाच्या क्षेत्रीय कार्यालयाने त्यांच्या या ऐतिहासिक यशाला दुजोरा दिला आहे.

स्वतःचाच विक्रम मोडीत काढण्याची परंपरा
कामी रीता यांच्यासाठी विक्रम मोडणे ही आता एक सवय बनली आहे. याआधी मे २०२५ मध्ये त्यांनी ३१ व्यांदा एव्हरेस्ट फत्ते करून इतिहास रचला होता. त्यानंतर अवघ्या एका वर्षाच्या आत, या स्प्रिंग (वसंत ऋतू) क्लाइंबिंग सीझनमध्ये त्यांनी ३२ वी यशस्वी चढाई पूर्ण केली. एकाच व्यक्तीने जगातील सर्वात कठीण आणि सर्वोच्च शिखरावर इतक्या वेळा चढाई करण्याचा हा जगातील एकमेव आणि अटूट विक्रम ठरला आहे. नेपाळच्या पर्यटन विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, ५६ वर्षांच्या वयातही कामी रीता यांचा हा जज्बा, त्यांची शारीरिक क्षमता आणि मानसिक बळ संपूर्ण जगातील तरुण गिर्यारोहकांसाठी एक मोठी मिसाल आहे.

१९९४ मध्ये झाली होती पहिल्या सफरीची सुरुवात
नेपाळच्या सोलुखुंबू जिल्ह्यातील थामे या दुर्गम गावातील रहिवासी असलेल्या कामी रीता शेर्पा यांचे संपूर्ण जीवन पर्वतांच्या सानिध्यात गेले आहे. त्यांच्या कुटुंबाला गिर्यारोहणाचा मोठा वारसा लाभला आहे. त्यांचे वडील नेपाळमधील पहिल्या व्यावसायिक शेर्पा गाईडपैकी एक होते, तर त्यांच्या भावानेही १७ वेळा एव्हरेस्टवर चढाई केली आहे.

कामी रीता यांनी १९९२ मध्ये एका गिर्यारोहण मोहिमेत केवळ एक साहाय्यक (सपोर्ट स्टाफ) म्हणून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली होती. त्यानंतर १३ मे १९९४ रोजी त्यांनी वयाच्या २४ व्या वर्षी पहिल्यांदा माउंट एव्हरेस्टवर यशस्वी चढाई केली. तेव्हापासून गेल्या तीन दशकांहून अधिक काळ ते सातत्याने दरवर्षी परदेशी गिर्यारोहकांना सुरक्षितपणे शिखरावर नेण्याचे आणि त्यांचे प्राण वाचवण्याचे अत्यंत कठीण काम करत आहेत.

८,००० मीटरपेक्षा जास्त उंचीच्या शिखरांचा राजा
कामी रीता यांचे नाव केवळ माउंट एव्हरेस्टपुरते मर्यादित नाही. जगातील ८,००० मीटरपेक्षा जास्त उंची असलेल्या शिखरांवर सर्वाधिक वेळा चढाई करण्याचा विक्रमही त्यांच्याच नावावर आहे. त्यांनी आतापर्यंत एकूण ४५ हून अधिक वेळा ८,००0 मीटरपेक्षा उंच शिखरांवर झेंडा फडकवला आहे. एव्हरेस्ट व्यतिरिक्त त्यांनी जगातील दुसरे सर्वात कठीण शिखर मानले जाणारे K2, चो ओयू (८ वेळा), मनास्लू (३ वेळा) आणि ल्होत्से यांसारख्या अत्यंत धोकादायक पर्वत शिखरांवर यशस्वी मोहिमा राबवल्या आहेत.

“मी विक्रमांसाठी नाही, तर कर्तव्यासाठी चढतो”
एवढे मोठे यश मिळवूनही कामी रीता अत्यंत नम्र आहेत. “मी कधीही रेकॉर्ड बनवण्यासाठी पर्वतावर चढत नाही. हे माझे काम आहे आणि मी माझे कर्तव्य प्रामाणिकपणे बजावत आहे,” असे त्यांनी एका मुलाखतीत म्हटले होते. शेर्पा समुदाय हा हिमालयातील मोहिमांचा खरा कणा मानला जातो. परदेशी पर्यटकांना सुरक्षितपणे शिखरावर नेण्यासाठी शेर्पा स्वतःचा जीव धोक्यात घालून रस्ते तयार करतात आणि दोऱ्या बांधतात. कामी रीता यांच्या या ऐतिहासिक कामगिरीबद्दल संपूर्ण जगभरातून आणि सोशल मीडियावर त्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव होत असून, नेपाळ सरकारने त्यांचा विशेष सन्मान केला आहे.