मुंबईवर जलसंकट! ७ तलावांत फक्त १०.३% पाणी शिल्लक!
मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा
देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईवर उन्हाळ्याच्या शेवटी आणि मान्सूनच्या सुरुवातीला भीषण जलसंकट ओढवले आहे. दरवर्षी जूनच्या पहिल्या दोन आठवड्यांत हजेरी लावणारा मान्सून यंदा ‘अल निनो’च्या प्रतिकूल प्रभावामुळे कमालीचा रेंगाळला आहे. पाऊस लांबल्यामुळे मुंबईला दररोज पाणी पुरवणाऱ्या जलाशयांनी तळ गाठला असून, संपूर्ण शहरात पाण्यासाठी चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ नये म्हणून Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) प्रशासनाने अत्यंत कठोर पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे.
७ तलावांमधील पाणीसाठा केवळ १०.३५ टक्क्यांवर
मुंबईला अप्पर वैतरणा, मोडक सागर, तानसा, मध्य वैतरणा, भातसा, विहार आणि तुळशी या सात प्रमुख तलावांमधून दररोज शुद्ध पाण्याचा पुरवठा केला जातो. महापालिकेच्या जल अभियंता विभागाने जारी केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, या सातही धरणांमधील एकूण उपयुक्त पाणीसाठा त्यांच्या एकूण क्षमतेच्या केवळ १०.३५ टक्के शिल्लक राहिला आहे. जून महिना अर्धा संपून गेल्यानंतरही धरण क्षेत्रात पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे हा साठा झपाट्याने खाली येत आहे, ज्याने प्रशासनाची झोप उडवली आहे.
पालिकेचे कडक निर्बंध: बांधकामे आणि स्विमिंग पूलचे पाणी बंद
उपलब्ध असलेला मर्यादित पाणीसाठा अधिकाधिक दिवस टिकवून ठेवण्यासाठी पालिकेने बिगर-अत्यावश्यक कामांसाठीच्या पाणीवापरावर तात्काळ बंदी घातली आहे. महापालिकेने जाहीर केलेल्या नवीन नियमांनुसार खालील धोरणात्मक निर्णय घेण्यात आले आहेत:
1. बांधकाम प्रकल्पांना फटका: मुंबईत सुरू असलेल्या सर्व लहान-मोठ्या गृहनिर्माण आणि व्यावसायिक बांधकाम साइट्ससाठी (Construction Sites) दिलेले तात्पुरते जलजोडणी कनेक्शन खंडित करण्यात आले आहेत. तसेच, नवीन बांधकामांसाठी पुढील आदेश येईपर्यंत कोणतीही नवीन पाणी कनेक्शन मंजूर केली जाणार नाहीत.
2. जलतरण तलाव बंद: शहरातील सर्व सार्वजनिक आणि खाजगी स्पोर्ट्स क्लब, हॉटेल्स आणि सोसायट्यांमधील जलतरण तलावांचा (Swimming Pools) पाणीपुरवठा पूर्णपणे स्थगित करण्यात आला आहे.
3. औद्योगिक संस्थांमध्ये २०% कपात: व्यावसायिक, औद्योगिक आस्थापने आणि मोठ्या स्पोर्ट्स क्लबच्या दैनंदिन पाणीपुरवठ्यात थेट २० टक्के कपात लागू करण्यात आली आहे.
4. घरगुती वापरावर आधीच १०% कपात: मुंबईत गेल्या १५ मेपासून लागू करण्यात आलेली १० टक्के घरगुती पाणीकपात अद्यापही कायम ठेवण्यात आली आहे.
पिण्याच्या पाण्याचा अपव्यय केल्यास कायदेशीर कारवाई
महानगरपालिकेने स्पष्ट केले आहे की, पिण्याच्या पाण्याचा गैरवापर करणाऱ्यांवर आता कडक कायदेशीर कारवाई केली जाईल. वाहने धुणे, बागेला पाणी घालणे किंवा रस्ते स्वच्छ करण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याचा (Potable Water) वापर करण्यास पूर्णपणे मनाई करण्यात आली आहे. या कामांसाठी नागरिकांनी कूपनलिका (Borewells) किंवा विहिरीच्या पाण्याचा वापर करावा, असे आवाहन पालिकेने केले आहे. तसेच रेल्वे, नौदल आणि मोठ्या कंपन्यांना औद्योगिक कामांसाठी प्रक्रिया केलेले सांडपाणी (Recycled Water) वापरण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
वरुण राजाच्या आगमनाची प्रतीक्षा
हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार, अरबी समुद्रातील काही प्रतिकूल हवामान प्रणालींमुळे मान्सून सक्रिय होण्यास आणखी काही दिवसांचा अवधी लागू शकतो. सध्या मुंबईकरांच्या आणि प्रशासनाच्या सर्व आशा केवळ आणि केवळ चांगल्या मान्सूनच्या पावसावर टिकून आहेत. पाऊस पडण्यास जितका उशीर होईल, तितके हे जलसंकट अधिक गडद होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
