‘१२ वी फेल’ फेम IPS मनोज शर्मांची मुंबईत मोठी नियुक्ती!

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

आपल्या खडतर संघर्षातून आणि जिद्दीच्या जोरावर देशभरातील करोडो तरुणांचे प्रेरणास्थान बनलेले २००५ बॅचचे वरिष्ठ आयपीएस (IPS) अधिकारी मनोज कुमार शर्मा यांच्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. नुकत्याच झालेल्या महाराष्ट्र गृहविभागाच्या मोठ्या प्रशासकीय फेरबदलात मनोज कुमार शर्मा यांची मुंबई पोलीस दलाच्या अत्यंत महत्त्वाच्या समजल्या जाणाऱ्या ‘संयुक्त पोलीस आयुक्त (कायदा व सुव्यवस्था)’ (Joint Commissioner of Police – Law and Order) या पदावर नियुक्ती करण्यात आली आहे.’१२ वी फेल’ (12th Fail) या सुप्रसिद्ध चित्रपटाचे खरेखुरे हिरो असलेल्या शर्मा यांच्याकडे आता देशाच्या आर्थिक राजधानीच्या सुरक्षेची आणि कायदा-सुव्यवस्थेची धुरा सोपवण्यात आली आहे. यापूर्वी ते महाराष्ट्र राज्याच्या कायदा आणि सुव्यवस्था विभागात विशेष माहिती आणि नियंत्रण अधिकारी (IGP) म्हणून कार्यरत होते. त्यांच्या या नव्या नियुक्तीमुळे संपूर्ण पोलीस दलातून आणि सोशल मीडियावरून त्यांच्यावर अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे

मध्य प्रदेशातील चंबळ ते मुंबई पोलीस दलाचा सर्वोच्च टप्पा
आयपीएस मनोज कुमार शर्मा यांचा जन्म मध्य प्रदेशातील मोरेना जिल्ह्यातील ‘बिलगाव’ या एका अत्यंत गरीब कुटुंबात झाला. हा परिसर एकेकाळी दरोडेखोरांसाठी ओळखला जात असे. अशा प्रतिकूल परिस्थितीत त्यांचे प्राथमिक शिक्षण झाले. लहानपणापासूनच गरिबीशी दोन हात करणाऱ्या मनोज शर्मा यांना शैक्षणिक आयुष्यात सुरुवातीला अनेक अपयशांचा सामना करावा लागला. नववी आणि दहावीमध्ये ते जेमतेम तृतीय श्रेणीत (Third Division) पास झाले होते.त्यांच्या आयुष्याला सर्वात मोठा धक्का तेव्हा बसला, जेव्हा ते १२ वीच्या बोर्ड परीक्षेत हिंदी हा एकच विषय सोडून इतर सर्व विषयांत नापास (Fail) झाले. १२ वीत नापास झाल्यामुळे त्यांच्यावर गावातील लोकांनी टीका केली, परंतु याच अपयशाने त्यांना आयुष्याचा खरा मार्ग दाखवला. पुढे त्यांनी खचून न जाता हिंदी आणि इतिहास या विषयांतून आपले पदवी (B.A.) शिक्षण पूर्ण केले.

प्रेमाची ताकद आणि ‘रिस्टार्ट’चा नारा
मनोज शर्मा यांच्या यशामध्ये त्यांची पत्नी श्रद्धा जोशी (सध्याच्या आयआरएस अधिकारी – IRS Officer) यांचा खूप मोठा वाटा आहे. १२ वीत असताना मनोज शर्मा एका मुलीच्या (श्रद्धा) प्रेमात पडले होते. परंतु, आपण नापास झाल्यामुळे तिला प्रपोज कसं करायचं, अशी भीती त्यांना होती. अखेर त्यांनी धीर धरून तिला विचारले आणि एक ऐतिहासिक वाक्य म्हटले, “तू जर हो म्हणालीस, तर मी संपूर्ण जग बदलून दाखवेन!” श्रद्धा यांनी त्यांच्या प्रामाणिकपणावर विश्वास ठेवून त्यांना साथ देण्याचे मान्य केले.युपीएससी (UPSC) परीक्षेच्या अत्यंत कठीण तयारीच्या काळात श्रद्धा यांनी मनोज यांना प्रत्येक पावलावर मानसिक आणि भावनिक पाठबळ दिले. अपयशाने खचून न जाता प्रत्येक वेळी ‘रिस्टार्ट’ (Restart) करण्याचा सल्ला त्यांनी दिला.

दिल्लीतील संघर्ष: टेम्पो चालक ते लायब्ररीतील शिपाई
मनोज शर्मा यांचा युपीएससीचा प्रवास सोपा नव्हता. घरची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची असल्याने दिल्लीत राहून अभ्यास करणे अशक्य होते. पैसे कमवण्यासाठी त्यांनी ग्वाल्हेरमध्ये टेम्पो चालवण्याचे काम केले. अनेक वेळा त्यांच्याकडे राहण्यासाठी घर नसल्याने त्यांनी रस्त्यावरील भिकाऱ्यांसोबत रात्री काढल्या. ते श्वानप्रेमींचे कुत्रे फिरवण्याचे (Dog Walker) कामही करायचे.त्यानंतर त्यांना दिल्लीतील एका ग्रंथालयात (Library) शिपायाची (Peon) नोकरी मिळाली. ही नोकरी त्यांच्या आयुष्यातील टर्निंग पॉईंट ठरली. लायब्ररीत काम करत असताना त्यांनी अब्राहम लिंकन, मुक्तिबोध आणि मॅक्सिम गॉर्की यांसारख्या महान विचारवंतांची चरित्रे वाचली. या वाचनाने त्यांना कधीही हार न मानण्याची मोठी प्रेरणा दिली.

चौथ्या प्रयत्नात मिळवले यश
केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) परीक्षेत त्यांना सलग तीन वेळा अपयशाचा सामना करावा लागला. मात्र, आपल्या जिद्दीच्या आणि कठोर परिश्रमाच्या जोरावर त्यांनी चौथ्या प्रयत्नात संपूर्ण भारतात १२१ वा रँक (All India Rank 121) मिळवून आयपीएस (IPS) बनण्याचे आपले स्वप्न पूर्ण केले. २००५ मध्ये ते भारतीय पोलीस सेवेत रुजू झाले आणि त्यांना महाराष्ट्र कॅडर मिळाले.

मुंबईतील यापूर्वीचा कार्यकाळ आणि ‘सिंघम’ स्टाईल
मनोज कुमार शर्मा यांनी महाराष्ट्र पोलीस दलात अनेक महत्त्वाच्या पदांवर काम केले आहे. मुंबईत यापूर्वी त्यांनी पोलीस उपायुक्त (DCP – Zone 1) आणि अतिरिक्त पोलीस आयुक्त (West Region) म्हणून उत्तम कामगिरी बजावली आहे. याशिवाय त्यांनी केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दलात (CISF) मुंबई विमानतळाचे महानिरीक्षक (IG) म्हणूनही सेवा दिली आहे. त्यांच्या डॅशिंग आणि प्रामाणिक कार्यशैलीमुळे पोलीस दलात तसेच नागरिकांमध्ये त्यांना आदराने ‘सिंघम’ किंवा ‘सिम्बा’ म्हणून ओळखले जाते.

मुंबईच्या सुरक्षेचे नवे आव्हान
महाराष्ट्र गृहविभागाने पोलीस कायदा १९५१ मधील तरतुदींनुसार राज्यातील ५० हून अधिक आयपीएस अधिकाऱ्यांच्या बदल्या केल्या आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने मुंबईच्या ५ संयुक्त आयुक्तांचा समावेश आहे. मनोज शर्मा यांच्याकडे कायदा व सुव्यवस्थेची जबाबदारी सोपवून प्रशासनाने त्यांच्या कार्यक्षमतेवर मोठा विश्वास दाखवला आहे.गुन्हेगारी नियंत्रण, कायदा सुव्यवस्था राखणे आणि मुंबईतील नागरिकांना सुरक्षित वातावरण देणे, हे त्यांच्यासमोरील मुख्य उद्दिष्ट असणार आहे. एका १२ वी नापास मुलाने दिल्लीत शिपायाचे काम करून मुंबई पोलिसांचे थेट संयुक्त आयुक्त होण्यापर्यंतचा हा प्रवास थक्क करणारा आणि प्रत्येक भारतीय तरुणाला नवी उमेद देणारा आहे.