हिमालयात पुन्हा महाप्रलयाचा धोका; नेपाळ-चीनमध्ये अलर्ट, ४०० मृत्यू

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

निसर्गाच्या भीषण कोपामुळे आधीच उद्ध्वस्त झालेल्या हिमालयीन क्षेत्रावर आता पुन्हा एकदा महाप्रलयाचे (बाढ) मोठे संकट घोंघावत आहे. या आठवड्यात आलेल्या विनाशकारी पुराच्या धक्क्यातून नेपाळ आणि तिब्बत (चीन) सावरण्याचा प्रयत्न करत असतानाच, दोन्ही देशांनी गुरुवारी संयुक्तपणे हिमालयीन भागात पुन्हा एकदा भीषण पूर येण्याचा इशारा दिला आहे. नेपाळ आणि चीनच्या सीमेच्या दोन्ही बाजूंना हिमनद्या वितळल्यामुळे दोन मोठ्या कृत्रिम ‘हिमझील’ (Glacial Lakes) तयार झाल्या आहेत. या तलावांमधील पाण्याचा दाब वाढल्याने ते कधीही फुटण्याची (Glacial Lake Outburst Flood – GLOF) तीव्र भीती निर्माण झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर दोन्ही देशांतील प्रशासनाने सीमावर्ती भागातील नागरिकांना तात्काळ सुरक्षित स्थळी हलवण्याचे आदेश दिले आहेत. 

**बुधवारच्या महापुरात ४०० जणांचा मृत्यू, १,४०० हून अधिक बेपत्ता**
हिमालयीन भागात बुधवारी आलेल्या अचानक पूर आणि ढगफुटीमुळे (Cloudburst) संपूर्ण परिसरात हाहाकार माजला आहे. वेगवान पाण्याच्या प्रवाहाने शेकडो घरे पत्त्याच्या बंगल्यासारखी कोसळली, मोठे पूल वाहून गेले आणि मुख्य रस्ते पाण्याखाली बुडाले आहेत. नेपाळ आणि तिब्बतमध्ये बचाव पथके अजूनही ढिगाऱ्याखाली आणि चिखलात जिवंत राहिलेल्या लोकांचा शोध घेत आहेत. ताज्या माहितीनुसार, या नैसर्गिक आपत्तीतील मृतांची संख्या वाढून आता ४०० च्या जवळ पोहोचली आहे, तर १,४०० हून अधिक लोक अद्यापही लापता (लापत्ता) आहेत. 

**३० हून अधिक देशांतील नागरिक बेपत्ता, आंतरराष्ट्रीय चिंता वाढली**
हा परिसर आंतरराष्ट्रीय गिर्यारोहक (Mountaineers) आणि पर्यटकांसाठी प्रसिद्ध असल्यामुळे या महाप्रलयाचा फटका जागतिक स्तरावर बसला आहे. नेपाळ आणि चीनमध्ये आलेल्या या अचानक पुराच्या तडाख्यात जगातील ३० हून अधिक देशांतील नागरिक आणि पर्यटक बेपत्ता झाले आहेत. अनेक देशांच्या दूतावासांनी आपापल्या नागरिकांचा शोध घेण्यासाठी नेपाळ आणि चीन सरकारशी संपर्क साधला आहे. संपर्क यंत्रणा पूर्णपणे कोलमडल्यामुळे बेपत्ता लोकांचा अचूक आकडा मिळवण्यात अडचणी येत आहेत. 

**लष्कराकडून युद्धपातळीवर बचावकार्य, ढिगाऱ्याखाली शोध सुरू**
नेपाळ लष्कर, आपत्ती व्यवस्थापन पथके (NDRF) आणि चीनचे बचावकर्मी अत्यंत प्रतिकूल हवामानात हेलिकॉप्टरच्या मदतीने दुर्गम डोंगराळ भागात अडकलेल्या लोकांचे प्राण वाचवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र, दोन्ही देशांच्या सीमेवर तयार झालेल्या दोन नवीन तलावांमुळे बचावकार्यात मोठा अडथळा येत आहे. जर हे तलाव फुटले, तर खालील भागात पुन्हा एकदा पाण्याचा मोठा लोंढा येईल आणि उरले सुरले जनजीवनही वाहून जाईल, अशी भीती भूवैज्ञानिकांनी व्यक्त केली आहे. पुढील ४८ तास संपूर्ण हिमालयीन क्षेत्रासाठी अत्यंत संवेदनशील आणि धोक्याचे मानले जात आहेत.