महाराष्ट्र उष्णतेची लाट: गिरीश महाजन यांचे महत्त्वाचे आवाहन..!!

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

राज्यात उन्हाचा पारा दिवसेंदिवस चढत चालला असून, जवळपास सर्वच जिल्ह्यांमध्ये प्रचंड उष्णतेची लाट पाहायला मिळत आहे. विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रात तापमानाने चाळीशी ओलांडली असून, सामान्य जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. वाढत्या उष्णतेमुळे आरोग्याचे धोके निर्माण होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन मदत व पुनर्वसन मंत्री गिरीश महाजन यांनी राज्यातील जनतेला महत्त्वाचे आवाहन केले असून सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.

राज्याची स्थिती: सूर्य ओकू लागला आग
गेल्या काही दिवसांपासून महाराष्ट्रातील हवामानात मोठा बदल झाला आहे. अरबी समुद्राकडून येणाऱ्या उष्ण वाऱ्यांमुळे कोकणासह मुंबईतही आर्द्रता आणि उष्णता वाढली आहे. तर दुसरीकडे, जळगाव, नागपूर, अकोला आणि चंद्रपूर यांसारख्या शहरांमध्ये तापमानाचा पारा ४२ ते ४५ अंशांच्या दरम्यान पोहोचला आहे. दुपारच्या वेळी रस्ते ओस पडू लागले असून, उष्माघाताच्या (Heat Stroke) घटनांमध्येही वाढ होताना दिसत आहे.

मंत्री गिरीश महाजन यांचे आवाहन
वाढत्या उष्णतेच्या पार्श्वभूमीवर गिरीश महाजन यांनी प्रशासनाकडून आढावा घेतला. त्यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितले की, “राज्यात उष्णतेची तीव्रता प्रचंड आहे. विशेषतः ग्रामीण भागात शेतात काम करणाऱ्या मजूर आणि शेतकऱ्यांनी काळजी घेणे गरजेचे आहे. नागरिकांनी विनाकारण दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडणे टाळावे. उन्हापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी सरकारने दिलेल्या आरोग्य नियमावलीचे (Health Advisory) पालन करावे. त्यांनी पुढे नमूद केले की, राज्यातील सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांना आणि आरोग्य विभागाला उष्माघाताच्या रुग्णांवर उपचार करण्यासाठी ‘हीट वेव्ह वॉर्ड’ सज्ज ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

नागरिकांसाठी महत्त्वाच्या मार्गदर्शक सूचना
मंत्री महाजन यांनी नागरिकांना खालील गोष्टींचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे:
पाण्याचे सेवन वाढवा: तहान लागलेली नसली तरीही भरपूर पाणी प्या. ओआरएस (ORS), लिंबू पाणी, ताक आणि घरगुती पेयांचा वापर करा.
वेळेचे नियोजन: दुपारी १२ ते ४ या वेळेत उन्हात जाणे टाळा. अत्यावश्यक कामासाठी बाहेर पडताना डोक्यावर टोपी, रुमाल किंवा छत्रीचा वापर करा.

पेहराव: उन्हाळ्यात हलके, सुती आणि पांढऱ्या रंगाचे कपडे परिधान करा.
प्राण्यांची काळजी: पाळीव प्राणी आणि गुरांना सावलीत बांधा आणि त्यांच्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची सोय करा.
उष्माघाताची लक्षणे ओळखा
उष्णतेमुळे चक्कर येणे, मळमळणे, डोकेदुखी, प्रचंड घाम येणे किंवा त्वचा कोरडी पडणे ही उष्माघाताची सुरुवातीची लक्षणे असू शकतात. अशी लक्षणे दिसल्यास तातडीने जवळच्या शासकीय रुग्णालयात संपर्क साधावा, असेही महाजन यांनी स्पष्ट केले.

प्रशासनाची तयारी
राज्यातील महापालिका आणि जिल्हा परिषदांना सार्वजनिक ठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची सोय (पाणपोई) करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. तसेच, शाळा आणि महाविद्यालयांच्या वेळांमध्ये बदल करण्याबाबतही स्थानिक प्रशासनाला अधिकार देण्यात आले आहेत, जेणेकरून विद्यार्थ्यांना दुपारच्या कडक उन्हाचा त्रास होणार नाही.

हवामान खात्याचा गंभीर इशारा
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या माहितीनुसार, येत्या ४८ तासांत तापमानात आणखी २ ते ३ अंशांनी वाढ होण्याची शक्यता आहे. उत्तर भारतातून येणाऱ्या उष्ण लहरींमुळे मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात ‘येलो अलर्ट’ जारी करण्यात आला आहे. काही जिल्ह्यांमध्ये रात्रीचे तापमानही सरासरीपेक्षा जास्त नोंदवले जात असल्याने नागरिकांना रात्रीच्या वेळीही उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक आणि लहान मुलांनी या काळात अधिक खबरदारी घेण्याचे आवाहन हवामान तज्ज्ञांनी केले आहे.

महामार्गांवर प्रवाशांची हाल
राज्यातील प्रमुख महामार्गांवरून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांचे उन्हामुळे हाल होत आहेत. अनेक ठिकाणी दुपारच्या वेळी बस स्थानकांवर आणि रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर सावलीची अपुरी सोय असल्याने प्रवाशांना कडाक्याच्या उन्हात ताटकळावे लागत आहे. प्रवासादरम्यान सोबत पाण्याची बाटली आणि डोक्यावर रुमाल ठेवणे बंधनकारक झाले आहे. वाढत्या उष्णतेमुळे अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्यांमध्ये तांत्रिक बिघाड होण्याच्या घटनाही समोर येत आहेत, ज्याचा फटका सर्वसामान्यांना बसत आहे.

पाणी टंचाईचे सावट
उष्णता वाढल्याने बाष्पीभवनाचा वेग वाढला असून धरणांमधील पाणीसाठा वेगाने खालावत आहे. राज्यातील अनेक धरणांमध्ये आता केवळ २० ते २५ टक्केच उपयुक्त पाणीसाठा उरला आहे. यामुळे अनेक शहरांमध्ये पाणी कपातीचे संकट ओढवण्याची चिन्हे आहेत. मंत्री गिरीश महाजन यांनी यावर भाष्य करताना सांगितले की, “पाणी जपून वापरणे ही आता काळाची गरज आहे. सरकार परिस्थितीवर लक्ष ठेवून असून कोणत्याही परिस्थितीत पिण्याच्या पाण्याची टंचाई भासू दिली जाणार नाही.”

आरोग्य विभागाची तत्परता
आरोग्य विभागाने सर्व प्राथमिक आरोग्य केंद्रांना (PHC) उन्हाळ्याशी संबंधित औषधांचा साठा पुरेसा ठेवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. विशेषतः ग्रामीण भागातील रुग्णालयांमध्ये ओआरएस पाकिटे आणि तातडीच्या उपचारासाठी लागणारी साधनसामग्री उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. नागरिकांनी घरगुती उपचारांवर अवलंबून न राहता डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा, असे आवाहनही आरोग्य संचालनालयाकडून करण्यात आले आहे.

शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न
ग्रामीण भागात वीज कपातीमुळे पाणीपुरवठ्यावर परिणाम होत असल्याच्या तक्रारी आहेत. यावर बोलताना महाजन म्हणाले की, पिण्याच्या पाण्यासाठी प्राधान्य दिले जाईल आणि टंचाईग्रस्त भागात टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी सरकार कटिबद्ध आहे.