Casting Couch चा धक्कादायक अनुभव; अभिनेत्रीने मांडली स्पष्ट भूमिका!

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

मनोरंजन विश्वाला चकाचौंध आणि ग्लॅमरचे जग मानले जाते. मात्र, या झगमगाटामागे एक अतिशय गडद आणि विदारक सत्य दडलेले आहे, जे वेळोवेळी समोर येत असते. नुकतेच एका प्रसिद्ध अभिनेत्रीने तिच्या सुरुवातीच्या काळातील संघर्षाचा आणि तिच्यासोबत घडलेल्या एका अत्यंत धक्कादायक घटनेचा खुलासा केला आहे. वयाच्या अवघ्या १६ व्या वर्षी तिला ‘कास्टिंग काउच’ (Casting Couch) सारख्या भयानक अनुभवाला सामोरे जावे लागले होते. ऑडिशनच्या नावाखाली तिच्याकडे करण्यात आलेल्या या घाणेरड्या मागणीमुळे मनोरंजन क्षेत्रातील महिलांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.

ऑडिशनच्या नावाखाली फसवणूक आणि घाणेरडी मागणी
संबंधित अभिनेत्रीने एका जाहीर मुलाखतीदरम्यान तिच्या आयुष्यातील या सर्वात काळ्या पानाचा उलगडा केला. तिने सांगितले की, जेव्हा ती या इंडस्ट्रीमध्ये अगदी नवीन होती आणि आपले नशीब आजमावण्याचा प्रयत्न करत होती, तेव्हा ती अवघी १६ वर्षांची म्हणजेच अल्पवयीन होती. तिला एका मोठ्या प्रोजेक्टसाठी ऑडिशन देण्याच्या बहाण्याने बोलावण्यात आले होते. सुरुवातीला सर्व काही सामान्य वाटत होते, परंतु मुख्य ऑडिशन प्रक्रियेनंतर तिला एका वेगळ्या खोलीत बोलावण्यात आले.तिथे उपस्थित असलेल्या एका बड्या कास्टिंग डायरेक्टरने आणि चित्रपट निर्मात्याच्या जवळच्या व्यक्तीने तिच्याकडे थेट आणि अत्यंत अश्लील मागणी केली. “जर तुला या मुख्य भूमिकेसाठी निवडले जावे असे वाटत असेल, तर तुला आमच्या काही अटी मान्य कराव्या लागतील आणि आमच्यासोबत तडजोड (Compromise) करावी लागेल,” असे तिला स्पष्टपणे सांगण्यात आले.

अल्पवयीन वयातील तो मानसिक धक्का
अभिनेत्रीने तो प्रसंग आठवताना सांगितले की, “त्यावेळी मी अत्यंत लहान होते. मला ‘कास्टिंग काउच’ किंवा ‘तडजोड’ म्हणजे काय, याचा पूर्ण अर्थही समजत नव्हता. पण समोरच्या व्यक्तीचे हावभाव आणि त्यांची भाषा एवढी घाणेरडी होती की मला तिथे प्रचंड असुरक्षित वाटू लागले. मी तिथून कशीतरी स्वतःला सोडवून पळ काढला. घरी आल्यानंतर मी कित्येक दिवस खोलीत बंद होते आणि सतत रडत होते. तो मानसिक धक्का इतका मोठा होता की मी इंडस्ट्री सोडण्याचा विचार केला होता.”हा अनुभव शेअर करताना अभिनेत्री अत्यंत भावूक झाली होती. वयाच्या १६ व्या वर्षी ज्या मुलींना आपल्या करिअरची स्वप्ने पडत असतात, अशा वयात अशा प्रकारच्या विकृत मानसिकतेचा सामना करावा लागणे, हा कोणत्याही मुलीसाठी एक मोठा मानसिक आघात असतो.

इंडस्ट्रीतील ‘गॉडफादर’ संस्कृती आणि शोषण
या घटनेमुळे चित्रपट आणि मालिका विश्वातील ‘गॉडफादर’ संस्कृती आणि नवोदित कलाकारांचे होणारे शोषण यावर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. इंडस्ट्रीमध्ये पाऊल ठेवणार्‍या अनेक तरुण-तरुणींना, ज्यांची कोणतीही कौटुंबिक पार्श्वभूमी नसते, त्यांना अशा प्रकारच्या जाळ्यात ओढण्याचा प्रयत्न केला जातो. कामाचे आमिष दाखवून त्यांचे शारीरिक आणि मानसिक शोषण करण्याचे प्रकार राजरोसपणे सुरू असल्याचे या खुलाशामुळे स्पष्ट झाले आहे.अनेकदा कलाकार बदनामीच्या भीतीने किंवा आपले करिअर उद्ध्वस्त होईल या भीतीने अशा घटनांवर मौन बाळगतात. मात्र, आता हळूहळू परिस्थिती बदलत असून अनेक महिला कलाकार पुढे येऊन आपल्यासोबत घडलेल्या अन्यायाला वाचा फोडत आहेत.

सोशल मीडियावर तीव्र संताप आणि नेटीझन्सचा पाठिंबा
अभिनेत्रीने हा खुलासा केल्यानंतर सोशल मीडियावरून आणि चाहत्यांकडून तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. सोशल मीडियावर नेटीझन्सनी या घटनेचा तीव्र निषेध केला असून, चित्रपटसृष्टीतील अशा विकृत लोकांवर कठोर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. “अल्पवयीन मुलीसोबत असा प्रकार घडणे अत्यंत लाजीरवाणे आहे. अशा गुन्हेगारांना पडद्यामागे लपवून ठेवण्याऐवजी त्यांची नावे जाहीर केली पाहिजेत,” अशी मागणी युजर्स करत आहेत. त्याच वेळी, इतक्या वर्षांनंतरही अत्यंत धैर्याने ही बाजू समोर मांडल्याबद्दल अनेकांनी अभिनेत्रीचे कौतुक केले असून तिला पूर्ण पाठिंबा दिला आहे.

महिला सुरक्षिततेचा आणि अंतर्गत समितीचा (ICC) प्रश्न
या खळबळजनक खुलाशानंतर मनोरंजन क्षेत्रात कार्यरत असणार्‍या महिलांच्या सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. प्रत्येक निर्मिती संस्था (Production House) आणि स्टुडिओमध्ये ‘विशाखा मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार’ अंतर्गत तक्रार समिती (Internal Complaints Committee – ICC) असणे बंधनकारक आहे. परंतु, अनेक ठिकाणी ही समिती केवळ कागदावरच असल्याचे दिसून येते. नवोदित आणि विशेषतः अल्पवयीन कलाकारांना अशा परिस्थितीत कुठे आणि कशी दाद मागावी, याचे कोणतेही मार्गदर्शन मिळत नाही.चित्रपट महामंडळे आणि संबंधित संघटनांनी या विषयावर गांभीर्याने विचार करून, ऑडिशन प्रक्रियेमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी कडक नियम लागू करण्याची गरज आहे. कोणत्याही अल्पवयीन कलाकाराच्या ऑडिशनवेळी त्यांच्या पालकांची उपस्थिती अनिवार्य करणे किंवा ऑडिशनच्या ठिकाणी सीसीटीव्ही (CCTV) असणे अशा उपाययोजना करणे गरजेचे झाले आहे.