मुंबईत मुसळधार पाऊस: अनेक भागांत साचले पाणी, वाहतूक ठप्प!

मुंबई : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

गेल्या २४ तासांत मुंबई शहर आणि उपनगरात झालेल्या मुसळधार मान्सूनपूर्व पावसामुळे मुंबईकरांना कडाक्याच्या उन्हापासून मोठा दिलासा मिळाला असला, तरी महानगरपालिकेच्या (BMC) नालेसफाई आणि पावसाळी सज्जतेच्या दाव्यांची पहिल्याच पावसात पोलखोल झाली आहे. अवघ्या काही तासांच्या मुसळधार पावसाने मुंबईच्या ड्रेनेज इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या (निःसारण व्यवस्था) मर्यादा उघड्या पाडल्या असून, शहरातील अनेक प्रमुख सखल भागांत गंभीर पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. या पाणीसाचण्यामुळे रस्ते वाहतूक पूर्णपणे ठप्प झाली असून, नोकरदार, सामान्य नागरिक आणि शाळकरी मुलांचे प्रचंड हाल झाले आहेत.

उपनगरात सर्वाधिक पाऊस; सखल भाग पाण्याखाली
हवामान खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, २३ जून रोजी सकाळी ८:०० वाजल्यापासून ते २४ जून रोजी पहाटे २:०० वाजेपर्यंत मुंबईच्या वेगवेगळ्या भागांत तीव्र पाऊस नोंदवला गेला. यामध्ये पश्चिम उपनगरांना (कांदिवली, मालाड, बोरीवली परिसर) पावसाचा सर्वाधिक फटका बसला असून, तिथे ११३ मिमी इतका उच्चांकी पाऊस नोंदवला गेला. त्यापाठोपाठ पूर्व उपनगरात ८७ मिमी आणि मुख्य मुंबई शहरात (आयलंड सिटी) ७८ मिमी पावसाची नोंद झाली. पाऊस मध्यम स्वरूपाचा असला, तरी मुंबईतील ड्रेनेज सिस्टीम कचऱ्यामुळे आणि अपुऱ्या क्षमतेमुळे चोक-अप झाल्याने किंग सर्कल, गांधी मार्केट, माटुंगा पोलीस स्टेशन परिसर आणि सायन पोलीस स्टेशन परिसर यांसारख्या सखल भागांना तलावाचे स्वरूप आले होते. येथील रस्ते नद्यांसारखे वाहत होते, ज्यामुळे वाहनांची गती पूर्णपणे मंदावली.

वाहतूक व्यवस्था कोलमडली; दुचाकीस्वार अडकले
या मुसळधार पावसामुळे मुंबईची जीवनवाहिनी मानला जाणारा अत्यंत महत्त्वाचा ‘दादर ते सायन’ दरम्यानचा रस्ता पूर्णपणे प्रभावित झाला होता. या मार्गावर गुडघाभर पाणी साचल्यामुळे लहान कार, बेस्ट बसेस, टॅक्सी, अवजड ट्रक, दुचाकी आणि शाळकरी वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या. पीक अव्हर्सदरम्यान (कामाच्या वेळेत) प्रवाशांना तासनतास एकाच ठिकाणी अडकून पडावे लागले. साचलेल्या पाण्यात अनेक दुचाकी बंद पडल्यामुळे दुचाकीस्वारांना गाड्या ढकलत जावे लागले, तर मोठ्या वाहनांमध्ये बिघाड झाल्याने वाहतूक कोंडीत अधिकच भर पडली. आपत्ती व्यवस्थापन विभाग आणि मुंबई ट्रॅफिक पोलिसांनी नागरिकांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे.

शाळकरी मुलांचे अतोनात हाल; पालकांचा संताप
या पूरस्थितीचा आणि प्रशासकीय निष्काळजीपणाचा सर्वात मोठा फटका निष्पाप शाळकरी मुलांना बसला. विशेषतः सकाळी ७:०५ वाजता भरणाऱ्या प्राथमिक शाळांमधील लहान मुले या पावसात पूर्णपणे अडकून पडली. अनेक मुलांना गुडघाभर घाणेरड्या पाण्यातून चालत, दप्तराचे ओझे पाठीवर घेऊन शाळा गाठावी लागती. सकाळी लवकर शाळा भरत असल्यामुळे, जेव्हा पाऊस सर्वोच्च पातळीवर होता, नेमक्या त्याच वेळी लहान मुले रस्त्यावर होती.

या भीषण परिस्थितीवर पालकांनी तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. दरवर्षी मुंबई महानगरपालिका नालेसफाई आणि पावसापूर्व कामांवर कोट्यवधी रुपयांचा खर्च करते, मग पहिल्याच पावसात मुंबई का बुडते? असा थेट प्रश्न पालकांनी प्रशासनाला विचारला आहे. तसेच, “लहान मुलांच्या सुरक्षेचा विचार करून प्राथमिक शाळांची वेळ सकाळी ९ किंवा त्यानंतर का केली जात नाही?” अशी संतप्त विचारणा पालक करत आहेत. सकाळी ७ वाजता मुलांना अशा धोकादायक आणि पूरसदृश परिस्थितीत घराबाहेर काढणे म्हणजे त्यांच्या जिवाशी खेळण्यासारखे आहे, अशा भावना पालकांनी व्यक्त केल्या.

मिठी नदीच्या पातळीत वाढ; धोक्याचा इशारा
दरम्यान, मुसळधार पावसामुळे कुर्ला परिसरातील मिठी नदीच्या पाण्याच्या पातळीत वाढ झाली असून, ती १.८३ मीटरवर नोंदवली गेली आहे. महापालिका प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन नियंत्रण कक्ष या परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहे. हवामान विभागाने पुढील काही तासांत मुंबईत आणखी मुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. त्यामुळे सखल भागातील रहिवाशांनी सतर्क राहावे, पाणी साचलेल्या भागात जाणे टाळावे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. या परिस्थितीमुळे मुंबईतील मान्सूनपूर्व नियोजनाच्या फोलपणावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असून, मुंबईला पूरमुक्त करण्यासाठी तात्पुरत्या मलमपट्टीऐवजी दीर्घकालीन ठोस उपाययोजना करण्याची मागणी आता जोर धरू लागली आहे.