मंगळवेढ्यात बालविवाहानंतर १४ वर्षीय मुलीची आत्महत्या..!!

मुंबई/मंगळवेढा : निर्भीड समाचार वृत्तसेवा

समाजातील बालविवाहाची अनिष्ट प्रथा अजूनही कोवळ्या जीवांचा बळी घेत असल्याचे एक विदारक वास्तव मंगळवेढ्यात समोर आले आहे. अवघ्या १४ वर्षांच्या एका मुलीचा बालविवाह लावून दिल्यानंतर, लग्नाला केवळ चार महिने उलटत नाहीत तोच या बालिकेने छळाला कंटाळून आपले जीवन संपवले. याप्रकरणी मंगळवेढा पोलिसांनी तत्परता दाखवत पीडितेचा पती आणि सासऱ्याला अटक केली असून, या घटनेने संपूर्ण जिल्ह्यात खळबळ उडाली आहे.

काय आहे नेमकी घटना?
मिळालेल्या माहितीनुसार, मंगळवेढा तालुक्यातील एका गावात राहणाऱ्या या १४ वर्षीय मुलीचा विवाह अवघ्या काही महिन्यांपूर्वी मोठ्या थाटामाटात पार पडला होता. खेळण्या-बागडण्याच्या आणि शिक्षणाच्या वयात या मुलीच्या खांद्यावर संसाराची धुरा टाकण्यात आली. मात्र, संसाराची स्वप्ने पाहण्यापूर्वीच तिच्या नशिबी सासरचा छळ आला. लग्नानंतर काही दिवसांतच सासरच्या मंडळींनी किरकोळ कारणावरून तिला शारीरिक आणि मानसिक त्रास देण्यास सुरुवात केली.

कोवळ्या वयातील ही मुलगी सासरचा जाच सहन करत होती. मात्र, हा छळ असह्य झाल्याने अखेर तिने टोकाचे पाऊल उचलत स्वतःचे आयुष्य संपवले. घरामध्ये कोणी नसताना तिने गळफास लावून आत्महत्या केल्याचे उघडकीस आले. या घटनेची माहिती मिळताच परिसरात एकच खळबळ उडाली आणि हळहळ व्यक्त करण्यात आली.

पोलिसांची कारवाई आणि अटक
मुलीच्या मृत्यूची बातमी समजताच तिच्या माहेरच्या लोकांनी सासरच्या मंडळींवर गंभीर आरोप केले आहेत. “आमच्या मुलीला लग्नानंतर सतत त्रास दिला जात होता, तिला मारहाण केली जात होती,” असा जबाब पीडितेच्या नातेवाईकांनी दिला. या तक्रारीवरून मंगळवेढा पोलिसांनी तत्काळ गुन्हा दाखल केला आहे. पोलिसांनी याप्रकरणी गांभीर्याने तपास करत पीडितेचा पती आणि सासरा यांना अटक केली आहे. त्यांच्यावर बालविवाह प्रतिबंधक कायदा आणि आत्महत्येस प्रवृत्त केल्याच्या कलमान्वये गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे. या घटनेत आणखी कोणाचा सहभाग आहे का, याचा तपास पोलीस उपनिरीक्षक स्तरावर केला जात आहे.

बालविवाहाचा शाप आणि सामाजिक प्रश्न
ही घटना केवळ एका आत्महत्येची नसून, ती समाजातील सडलेल्या मानसिकतेचे दर्शन घडवते. कायद्याने १८ वर्षांखालील मुलीचे लग्न लावणे हा गुन्हा असतानाही, ग्रामीण भागात अजूनही गुपचूप बालविवाह लावले जातात. या घटनेत एका १४ वर्षांच्या मुलीला लग्नाच्या बेडीत अडकवून तिचे बालपण हिरावून घेण्यात आले आणि अखेर तिला मृत्यूच्या दारात ढकलले गेले. प्रशासनाकडून बालविवाह रोखण्यासाठी वारंवार आवाहन केले जाते, मात्र तरीही असे प्रकार घडत असल्याने ‘बेटी बचाव’ मोहिमेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे. अल्पवयीन मुलींना संसाराचा अर्थही समजत नसताना त्यांच्यावर लादली जाणारी जबाबदारी त्यांच्या जीवावर बेतत आहे.

नातेवाईकांचा आक्रोश
पीडित मुलीच्या आई-वडिलांनी आणि नातेवाईकांनी पोलीस ठाण्याबाहेर मोठा आक्रोश केला. “आम्ही मुलीचे लग्न लावून दिले ही आमची चूक झाली, पण तिला इतका त्रास दिला जाईल असे वाटले नव्हते,” अशा भावना त्यांनी व्यक्त केल्या. दोषींना कठोर शिक्षा व्हावी, जेणेकरून पुन्हा कोणत्याही मुलीचे आयुष्य असे उद्ध्वस्त होणार नाही, अशी मागणी पीडितेच्या कुटुंबीयांनी केली आहे.

प्रशासकीय अनास्था आणि उपाययोजनांची गरज
मंगळवेढ्यातील या घटनेने केवळ पोलीस यंत्रणेलाच नव्हे, तर ग्रामीण भागातील महिला व बालविकास विभागालाही जागं केलं आहे. गावात बालविवाह होत असताना ग्रामसेवक, अंगणवाडी सेविका किंवा स्थानिक प्रशासनाला याची कुणकुण कशी लागली नाही, असा सवाल आता उपस्थित केला जात आहे. केवळ कागदोपत्री ‘बालविवाह मुक्त गाव’च्या घोषणा करण्यापेक्षा, प्रत्यक्षात अशा मुलींच्या संरक्षणासाठी गावपातळीवर अधिक दक्ष राहण्याची गरज आहे. लग्नापूर्वीच जर या मुलीचे समुपदेशन झाले असते किंवा हा विवाह रोखला गेला असता, तर आज एका कोवळ्या मुलीचा जीव वाचला असता.

नागरिकांचे कर्तव्य आणि जागृती
बालविवाह हा केवळ कायद्याने गुन्हा नाही, तर तो मानवाधिकाराचे उल्लंघन आहे. आपल्या परिसरात कोठेही अल्पवयीन मुलीचा विवाह होत असल्याचे समजल्यास, नागरिकांनी तात्काळ ‘१०९८’ या चाईल्ड हेल्पलाईन क्रमांकावर किंवा नजीकच्या पोलीस ठाण्यात संपर्क साधावा. तुमची एक गोपनीय माहिती एका मुलीचे भविष्य आणि जीव वाचवू शकते. समाजातील प्रत्येक घटकाने या अनिष्ट प्रथेविरोधात ठामपणे उभे राहण्याची वेळ आली आहे. शिक्षणानेच या समस्यांचे मूळ उपटून काढता येईल, त्यामुळे पालकांनी आपल्या मुलींना विवाहाच्या बेडीत न अडकवता शिक्षणाच्या प्रवाहात टिकवून ठेवणे आवश्यक आहे.

पुढील तपास
मंगळवेढा पोलीस आता या विवाहासाठी मध्यस्थी करणारे आणि लग्नाला उपस्थित असलेल्यांचीही चौकशी करण्याची शक्यता आहे. बालविवाह लावून देणाऱ्यांवरही कठोर कारवाई करण्याचे संकेत पोलिसांनी दिले आहेत. या घटनेमुळे मंगळवेढा तालुक्यासह सोलापूर जिल्ह्यात बालविवाहाच्या प्रश्नावर पुन्हा एकदा गंभीर चर्चा सुरू झाली आहे. या दुर्दैवी घटनेने समाजाला विचार करायला भाग पाडले आहे की, आपण आपल्या मुलींच्या हातात पुस्तके देणार आहोत की मृत्यूचा फास?