टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS) सारख्या नामांकित बहुराष्ट्रीय कंपनीच्या नाशिक येथील युनिटमध्ये महिला कर्मचाऱ्यांचे लैंगिक शोषण आणि कर्मचाऱ्यांच्या धर्मांतरणाचा धक्कादायक प्रकार उघडकीस आला आहे. या प्रकरणात अटकेत असलेल्या कंपनीच्या एचआर मॅनेजर (HR Manager) अश्विनी चेनानी यांना नाशिक जिल्हा न्यायालयाने १४ दिवसांची न्यायालयीन कोठडी सुनावली आहे.

काय आहे मुख्य प्रकरण?
गेल्या काही वर्षांपासून नाशिकच्या TCS कार्यालयात महिला कर्मचाऱ्यांचा छळ सुरू असल्याचे समोर आले आहे. आठ पीडित महिलांनी दिलेल्या तक्रारींनुसार, वरिष्ठ टीम लीडर्सकडून त्यांचे मानसिक आणि लैंगिक शोषण केले जात होते. याशिवाय, एका हिंदू तरुणाला बळजबरीने नमाज पठण करण्यास भाग पाडणे, मांसाहार (गोमांस) करण्यासाठी दबाव टाकणे आणि त्याचे धर्मांतर करण्याचा प्रयत्न केल्याचे गंभीर आरोपही करण्यात आले आहेत.

एचआर अश्विनी चेनानी यांच्यावरील आरोप
या संपूर्ण प्रकरणात एचआर मॅनेजर अश्विनी चेनानी यांची भूमिका अत्यंत संशयास्पद ठरली आहे. पीडित महिलांनी अनेकवेळा ईमेलद्वारे त्यांच्याकडे तक्रारी केल्या होत्या. मात्र, चेनानी यांनी त्याकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष केले. “बहुराष्ट्रीय कंपन्यांमध्ये हे सामान्य आहे” असे म्हणून त्यांनी तक्रारी फेटाळून लावल्याचा आणि आरोपींना प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे पाठबळ दिल्याचा ठपका त्यांच्यावर पोलिसांनी ठेवला आहे.

पोलिसांचे ‘अंडरकव्हर ऑपरेशन’
या प्रकरणाचा छडा लावण्यासाठी नाशिक पोलिसांनी अत्यंत धाडसी पाऊल उचलले होते. महिला पोलीस कर्मचाऱ्यांनी तब्बल ४० दिवस कंपनीत ‘हाऊसकीपिंग स्टाफ’ म्हणून वेशांतर करून काम केले. या काळात त्यांनी वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे वागणे, पीडितांशी होणारा संवाद आणि छळवणुकीचे पुरावे गोळा केले, त्यानंतरच या मोठ्या रॅकेटचा बिंग फुटले.

तपास आणि आतापर्यंतची कारवाई
अटक: या प्रकरणात आतापर्यंत एचआर मॅनेजर अश्विनी चेनानी यांच्यासह तौसिफ अत्तार, दानिश शेख, रझा मेमन, शाहरुख कुरेशी, शफी शेख आणि आसिफ आफताब अन्सारी अशा ७ ते ८ जणांना अटक करण्यात आली आहे.

FIR दाखल: नाशिकच्या मुंबई नाका आणि देवळाली कॅम्प पोलीस ठाण्यात एकूण ९ गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
SIT स्थापना: एसीपी संदीप मिटके यांच्या नेतृत्वाखाली विशेष तपास पथकाची (SIT) स्थापना करण्यात आली असून, ते तांत्रिक पुरावे आणि चॅट्सची तपासणी करत आहेत.
कंपनीची भूमिका: टाटा समूहाने या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत संबंधित सर्व कर्मचाऱ्यांना तातडीने निलंबित केले आहे.

तपासाची चक्रे अधिक वेगवान: धर्मांतरणाचा धक्कादायक पैलू
या प्रकरणातील सर्वात खळबळजनक बाब म्हणजे केवळ लैंगिक शोषणच नव्हे, तर धार्मिक छळवणुकीचे समोर आलेले आरोप. तपासादरम्यान असे निष्पन्न झाले आहे की, पीडित महिलांना कामाच्या ठिकाणी विशिष्ट धार्मिक प्रथा पाळण्यासाठी भाग पाडले जात होते. आरोपींनी काही कर्मचाऱ्यांना बळजबरीने नमाज पठण करण्यास प्रवृत्त केले, तसेच त्यांच्या धार्मिक भावना दुखावणारे वक्तव्य केल्याचेही समोर आले आहे.

पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या धर्मांतरण रॅकेटमागे मोठी साखळी असण्याची शक्यता आहे. यातील काही आरोपींचे बाहेरील संस्थांशी संबंध आहेत का, या दृष्टीनेही सध्या SIT तपास करत आहे. आरोपींनी पीडित महिलांच्या कौटुंबिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन त्यांना मानसिक जाळ्यात ओढण्याचा प्रयत्न केल्याचे प्राथमिक तपासात दिसून येते.

राष्ट्रीय स्तरावर दखल आणि NCW ची कारवाई
नाशिकमधील या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन राष्ट्रीय महिला आयोगाने (NCW) स्वतःहून दखल घेतली आहे. आयोगाने एक विशेष तथ्य शोध समिती (Fact-Finding Committee) स्थापन केली असून, ही समिती उद्या म्हणजेच १७ एप्रिल रोजी नाशिकला भेट देणार आहे. ही समिती पीडित महिलांशी थेट संवाद साधेल, तसेच पोलीस आयुक्त आणि कंपनीच्या वरिष्ठ व्यवस्थापनाकडून प्रकरणाचा अहवाल मागवेल. कामाच्या ठिकाणी ‘पोष’ (POSH) कायद्याची अंमलबजावणी करण्यात कंपनी कुठे अपयशी ठरली, याचाही सखोल अभ्यास ही समिती करणार आहे.

कंपनीची अंतर्गत चौकशी आणि कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा
या प्रकरणानंतर टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेसने आपल्या नाशिक युनिटमध्ये सुरक्षा व्यवस्था कडक केली आहे. कंपनीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी (COO) आरती सुब्रमण्यम यांच्या मार्गदर्शनाखाली एक उच्चस्तरीय अंतर्गत चौकशी समिती नेमण्यात आली आहे. ज्या कर्मचाऱ्यांनी तक्रारींकडे दुर्लक्ष केले, त्यांच्यावरही कठोर कारवाई करण्याचे संकेत कंपनीने दिले आहेत. दरम्यान, कंपनीने सुमारे १५० कर्मचाऱ्यांना खबरदारीचा उपाय म्हणून ‘वर्क फ्रॉम होम’ दिले असून, कार्यालयाचे संपूर्ण कामकाज सध्या कडक निगराणीखाली सुरू आहे.

राजकीय प्रतिक्रिया आणि सामाजिक पडसाद
या प्रकरणामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात संताप व्यक्त होत आहे. राज्याचे मंत्री गिरीश महाजन यांनी या प्रकरणात सहभागी असलेल्या कोणत्याही गुन्हेगाराला सोडले जाणार नाही, असे आश्वासन दिले आहे. तसेच, विविध सामाजिक संघटनांनी या प्रकरणातील मुख्य सूत्रधारांना फाशीची शिक्षा देण्याची मागणी करत नाशिकमध्ये निदर्शने केली आहेत.

या प्रकरणाची व्याप्ती पाहता राष्ट्रीय महिला आयोगाची टीम १८ एप्रिल रोजी नाशिक कार्यालयाला भेट देणार आहे. तसेच, कंपनीच्या दिल्ली येथील पथकाकडून सध्या अंतर्गत झाडाझडती सुरू असून सुमारे १५० कर्मचाऱ्यांना खबरदारीचा उपाय म्हणून ‘वर्क फ्रॉम होम’ देण्यात आले आहे.

The post नाशिक TCS प्रकरण: HR अश्विनी चेनानीसह ७ जणांना १४ दिवसांची कोठडी..!! appeared first on Nirbhid Samachar.