भारतासारख्या तरुण देशात सध्या एक अत्यंत गंभीर आणि चिंताजनक आरोग्य समस्या समोर येत आहे. जो वयोगट देशाचे भविष्य आणि आर्थिक कणा मानला जातो, म्हणजेच २५ ते ४५ वयोगट, त्यातील पुरुषांच्या अचानक होणाऱ्या मृत्यूचे प्रमाण गेल्या वर्षभरात वेगाने वाढले आहे. जिममध्ये व्यायाम करताना, गाडी चालवताना, ऑफीसमध्ये काम करताना किंवा अगदी झोपेतच तरुणांना हृदयविकाराचा झटका (Heart Attack) येऊन त्यांचा मृत्यू झाल्याच्या अनेक घटना समोर आल्या आहेत. वैद्यकीय तज्ज्ञ आणि आरोग्य संघटनांनी या वाढत्या मृत्यू दरावर तीव्र चिंता व्यक्त केली असून, या वाढत्या समस्येमागील कारणांचा सखोल अभ्यास केला आहे.

२५ ते ४५ वयोगटातील पुरुषांच्या मृत्यूचे सर्वात मोठे कारण हृदयविकाराचा झटका आणि कार्डियाक अरेस्ट हे आहे. पूर्वी हृदयविकार हा वयाच्या पन्नाशी किंवा साठीनंतर होणारा आजार मानला जात होता. मात्र, आता कमी वयातच पुरुषांच्या हृदयाच्या धमन्यांमध्ये ब्लॉक (Blockages) तयार होण्याचे प्रमाण वाढले आहे. अनेकदा कोणत्याही पूर्वलक्षणांशिवाय येणारा ‘सायलेंट हार्ट अटॅक’ तरुणांचा जीव घेत आहे. कोरोना संसर्गामुळे धमन्यांमध्ये रक्ताच्या गाठी (Blood Clots) होण्याचे प्रमाण वाढल्याचेही काही संशोधनात समोर आले आहे.

आजच्या स्पर्धात्मक युगात कॉर्पोरेट क्षेत्र असो वा इतर व्यवसाय, तरुणांवर कामाचा प्रचंड ताण (Work Pressure) असतो. आर्थिक अनिश्चितता, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि करिअरची चिंता यामुळे २५ ते ४५ वयोगटातील पुरुष तीव्र मानसिक दबावाखाली जगत आहेत. हा क्रॉनिक स्ट्रेस (दीर्घकालीन ताण) शरीरातील ‘कॉर्टिसोल’ आणि ‘अ‍ॅड्रेनालाईन’ सारख्या हार्मोन्सची पातळी वाढवतो, ज्यामुळे थेट रक्तदाब (Blood Pressure) वाढून हृदयावर ताण पडतो.

आयटी आणि डेस्क जॉब्समुळे शारीरिक हालचाली अत्यंत नगण्य झाल्या आहेत. अनेक तास एकाच ठिकाणी बसून काम करणे, व्यायामाचा अभाव आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे अपुरी झोप यामुळे तरुणांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे. सोशल मीडिया आणि स्क्रीन टाईम वाढल्यामुळे रात्री ७-८ तासांची गाढ झोप न मिळणे हे थेट चयापचय (Metabolism) बिघडवण्यास आणि हृदयविकाराला कारणीभूत ठरत आहे.

फास्ट फूड, प्रक्रिया केलेले अन्न (Processed Food), अतिरिक्त साखर आणि मिठाचे सेवन यामुळे तरुणांमध्ये लठ्ठपणा आणि फॅटी लिव्हरच्या समस्या वाढल्या आहेत. याशिवाय, ताणतणाव कमी करण्यासाठी तरुण वयात धुम्रपान (Smoking), मद्यपान आणि अंमली पदार्थांचे सेवन करण्याचे प्रमाण वाढले आहे. निकोटीनमुळे हृदयाच्या धमन्या आकुंचन पावतात, ज्यामुळे हार्ट अटॅकचा धोका अनेक पटींनी वाढतो.

फिट दिसण्याच्या नादात अनेक तरुण जिममध्ये क्षमतेपेक्षा जास्त आणि जड व्यायाम (Over-exercising) करतात. हृदयाची क्षमता न तपासता थेट हेवी वर्कआऊट करणे घातक ठरू शकते. तसेच, झटपट बॉडी बनवण्यासाठी घेतल्या जाणाऱ्या स्टेरॉइड्स आणि अनधिकृत प्रोटीन सप्लिमेंट्समुळे किडनी, लिव्हर आणि हृदयाचे गंभीर नुकसान होऊन मृत्यू ओढवत आहे.

वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, ३० वर्षे वय ओळंडल्यानंतर प्रत्येक पुरुषाने वर्षातून किमान एकदा तरी संपूर्ण आरोग्य तपासणी (Lipid Profile, ECG, Blood Sugar) करून घेणे गरजेचे आहे. दररोज ३० मिनिटे चालणे, संतुलित आहार घेणे आणि मानसिक आरोग्यासाठी योगासने किंवा ध्यान करणे हाच या समस्येवरील एकमेव उपाय आहे.

आरोग्यविषयक सल्ला / डिस्क्लेमर: ही बातमी सामान्य माहितीवर आधारित आहे. छातीत दुखणे, धाप लागणे किंवा अस्वस्थ वाटल्यास त्वरित तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

The post तरुणाईचा ‘सायलेंट किलर’! तरुण पुरुषांच्या मृत्यूत वाढ appeared first on Nirbhid Samachar.