देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबई शहराला अधिक स्वच्छ, सुंदर आणि प्रदूषणमुक्त करण्याच्या उद्देशाने बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) एक पाऊल पुढे टाकले आहे. नागरिकांचा सक्रिय सहभाग सुनिश्चित करण्यासाठी आणि त्यांना स्वच्छतेसाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी पालिकेच्या वतीने ‘मुंबई क्लीन लीग’ या विशेष स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले आहे. या भव्य स्पर्धेच्या नोंदणी प्रक्रियेचा शुभारंभ आज मुंबई महानगरपालिका मुख्यालयात बॉलिवूड अभिनेता पद्मश्री अक्षय कुमार यांच्या प्रमुख उपस्थितीत दिमाखात पार पडला. ‘मुंबई क्लीन लीग’ ही केवळ एक स्पर्धा नसून ते एक लोकचळवळ बनवण्याचे पालिकेचे ध्येय आहे. मुंबईतील प्रत्येक गल्ली, रस्ता, वॉर्ड आणि निवासी संकुल स्वच्छ राहावे यासाठी ही स्पर्धा आयोजित करण्यात आली आहे. यामध्ये केवळ पालिकेचे कर्मचारीच नाही, तर सामान्य मुंबईकर, गृहनिर्माण संस्था आणि व्यापारी प्रतिष्ठाने यांनाही सहभागी करून घेतले जाणार आहे.

दिग्गजांची उपस्थिती आणि स्वच्छतेचा निर्धार
या सोहळ्याला राजकीय आणि प्रशासकीय क्षेत्रातील अनेक मान्यवर उपस्थित होते. आमदार श्री. अमित साटम, उपमहापौर श्री. संजय घाडी, सभागृह नेता श्री. गणेश खणकर, स्थायी समितीचे अध्यक्ष श्री. प्रभाकर शिंदे आणि शिक्षण समितीच्या अध्यक्षा श्रीमती राजेश्री शिरवडकर यांनी या उपक्रमाला पाठबळ दिले. प्रशासकीय स्तरावर महानगरपालिका आयुक्त श्री. भूषण गगराणी, अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (शहर) डॉ. (श्रीमती) अश्विनी जोशी आणि उपायुक्त (घनकचरा व्यवस्थापन) श्री. किरण दिघावकर यांनी या स्पर्धेची रूपरेषा स्पष्ट केली.

काय आहे ‘मुंबई क्लीन लीग’?

स्पर्धेचे विविध गट: कोणाकोणाला सहभागी होता येईल?
स्पर्धा सर्वसमावेशक व्हावी यासाठी प्रशासनाने एकूण १२ विविध गटांची विभागणी केली आहे:
१. स्वच्छ प्रशासकीय विभाग (नगरसेवक गट): स्थानिक पातळीवर लोकप्रतिनिधींचा सहभाग वाढवण्यासाठी.
२. स्वच्छ प्रशासकीय विभाग (वॉर्ड): प्रशासकीय कार्यक्षमता तपासण्यासाठी.
३. स्वच्छ निवासी संकुल (Housing Societies): गृहनिर्माण संस्थांमधील कचरा व्यवस्थापन.
४. स्वच्छ झोपडपट्टी परिसर: आव्हानात्मक भागात स्वच्छता राखण्यासाठी.
५. स्वच्छ वाणिज्यिक आस्थापना: दुकाने आणि मॉल्सचा सहभाग.
६. स्वच्छ रुग्णालय (शासकीय व खासगी): आरोग्यदायी वातावरणासाठी.
७. स्वच्छ उपाहारगृह (रेस्टॉरंट): हॉटेलमधील ओल्या कचऱ्याची विल्हेवाट.
८. स्वच्छ सामुदायिक शौचालय: सार्वजनिक स्वच्छतेवर भर.
९. स्वच्छ उद्यान आणि मोकळ्या जागा: हिरवळीचे जतन.
१०. स्वच्छ रस्ता/मार्ग: मुख्य रस्त्यांवरील कचरामुक्ती.
११. स्वच्छ बाजार परिसर: भाजी मंडई आणि फिश मार्केटची स्वच्छता.
१२. परिसर दत्तक योजना: आसपासचा परिसर स्वच्छतेसाठी दत्तक घेणाऱ्या नागरिकांना प्रोत्साहन.

नोंदणी प्रक्रिया आणि पारदर्शक मूल्यमापन
या स्पर्धेत सहभागी होणे अत्यंत सोपे ठेवण्यात आले आहे. इच्छुक नागरिक किंवा संस्था पालिकेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर https://sba.mcgm.gov.in/bmc/ या लिंकवर जाऊन नोंदणी करू शकतात. तसेच, मुंबईभर लावण्यात आलेले जनजागृती फलक, समाजमाध्यमे आणि वृत्तपत्रांमधील क्यूआर (QR) कोड स्कॅन करूनही थेट नोंदणी करता येणार आहे. या स्पर्धेचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ‘रिअल टाइम मूल्यमापन’. स्पर्धेत सहभागी झालेल्या प्रत्येक आस्थापनाचे किंवा विभागाचे गुण आणि प्रगती नागरिकांना संकेतस्थळावर थेट पाहता येईल. यामुळे स्पर्धेत पारदर्शकता राहील आणि निकोप स्पर्धा निर्माण होईल.

अक्षय कुमार यांचे आवाहन
याप्रसंगी बोलताना अक्षय कुमार म्हणाले की, “मुंबई हे आपले घर आहे आणि आपले घर स्वच्छ ठेवणे ही केवळ पालिकेची नाही, तर आपल्या प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. मुंबई क्लीन लीगच्या माध्यमातून आपण सर्वांनी एकत्र येऊन जागतिक स्तरावर मुंबईची प्रतिमा उंचावूया.”
महानगरपालिका आयुक्त भूषण गगराणी यांनी सांगितले की, “घनकचरा व्यवस्थापन हा मुंबईपुढील मोठा प्रश्न आहे. ही लीग केवळ बक्षिसांसाठी नसून मुंबईकरांच्या सवयी बदलण्यासाठी आहे. ज्या विभागांमध्ये लोकसहभाग जास्त असेल, तिथे स्वच्छतेचे निकाल अधिक चांगले मिळतील.”

समारोप: स्वच्छ मुंबई, सुंदर मुंबई

मुंबई क्लीन लीग’ हा उपक्रम केवळ मुंबई महानगरपालिकेचा सरकारी कार्यक्रम नसून, ती मुंबईकरांच्या अस्मितेची लढाई आहे. अक्षय कुमारसारख्या सेलिब्रिटींच्या सहभागामुळे या मोहिमेला मोठी प्रसिद्धी मिळाली असली, तरी तिचे यश सामान्य नागरिकांच्या शिस्तीवर अवलंबून आहे. कचरा वर्गीकरण, प्लास्टिकचा वापर टाळणे आणि सार्वजनिक ठिकाणी अस्वच्छता न करणे या सवयी आता मुंबईकरांनी अंगीकारण्याची वेळ आली आहे. ही लीग संपल्यानंतरही स्वच्छतेचा हा वारसा कायम राहील, असे नियोजन पालिकेने केले आहे. शेवटी, स्वच्छ मुंबई ही केवळ घोषणा न राहता, ती प्रत्येक मुंबईकराची ओळख बनावी, हाच या स्पर्धेचा मुख्य उद्देश आहे. ‘मुंबई क्लीन लीग’ ही स्पर्धा मुंबईच्या सौंदर्यात भर घालणारी ठरेल यात शंका नाही. आता चेंडू मुंबईकरांच्या कोर्टात आहे. आपल्या परिसराची नोंदणी करून मुंबईला देशातील सर्वात स्वच्छ शहर बनवण्यासाठी सर्वांनी पुढाकार घेण्याची वेळ आली आहे.

The post मुंबई क्लीन लीग: अक्षय कुमारच्या हस्ते नोंदणीचा श्रीगणेशा..!! appeared first on Nirbhid Samachar.